Golemokształty

 
Golemokształty
30.12.2015
Szanowni Państwo,
czy wyraz złożony człekokształtny nie powinien mieć raczej formy człekokształty? W drugiej części, jeżeli się nie mylę, nie pochodzi od przymiotnika kształtny, lecz od rzeczownika kształt.
Poruszam kwestię rozstrzygniętą w słownikach, ponieważ chciałbym wprowadzić do tekstu neologizmy golemokształty, chrząszczokształty i wymagane przez słownik n wydaje mi się (zwłaszcza w pierwszym przypadku) zbędne.
Z poważaniem
Marek Kornacki
Przymiotnikiem utworzonym od rzeczownika kształt jest kształtny, a nie kształty. Oprócz człekokształtnego istnieje kilka innych, podobnych, np. wielokształtny, jednokształtny, kłosokształtny. Tak więc neologizmy golemokształty i chrząszczokształty nie wpisywałyby się w ten model słowotwórczy.
Możliwe jest jednak tworzenie przymiotników w sposób paradygmatyczny, to znaczy tylko przez dodanie końcówki wskazującej na przynależność do części mowy. Tak powstały przecież owczy (od owca), rybi (od ryba), psi (od pies) itd. W ten sposób powstało też poetyckie określenie różanopalcy (‘mający palce w kolorze jasnoróżowym’). Na potrzeby utworu literackiego można zatem, jak sądzę, stworzyć przymiotnik złożony, którego drugim elementem będzie kształty, a nie kształtny.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego