Heuvelmans

 
Heuvelmans
24.05.2010
Szanowni Państwo,
moje pytanie dotyczy Belga, który nazywał się Heuvelmans. Pisał w języku francuskim. Podejrzewam, że jego nazwisko należy wymawiać [ewelmą] (z akcentem na ostatniej sylabie). Początkowo je odmieniałem, bo dobrze to wyglądało, ale przestałem. Skoro to [ewelmą], to dlaczego miałbym pisać o książce [ewelmąa] bądź [ewelmąsa]? Czy dobrze robię, traktując nazwisko Heuvelmans tak jak np. Dubois? Dodam jeszcze, że holenderskie nazwisko Oudemans mam zamiar odmieniać.
Z góry dziękuję i pozdrawiam,
Łukasz Berlik
Nazwisko Dubois jako zakończone w wymowie na [ua] jest nieodmienne. Nazwiska Heuvelmans i Oudemans mają inne zakończenie fonetyczne, mogą więc być odmieniane, choć rzeczywiście nie jest to łatwe. Co ciekawe, w przypadku nazw obcych zdarza się nierzadko, że formy mówione są odmieniane, pisane zaś nie, jak to jest na przykład z imionami typu Mariah, Sarah. Może też być odwrotnie, tak jest np. z nazwą Renault.
Nazwiska Heuvelmans i Oudemans można odmieniać na podstawie formy pisanej, tak samo jak nazwiska polskie o podobnym zakończeniu, np. Lis, Wojtas. W mowie też nie powinno być problemu, bo będziemy mówić o książkach [ewelmąsa] itp., ale skoro są to formy spolszczone w odmianie, spolszczenie fonetyczne nie powinno budzić zastrzeżeń.
Można by odstąpić od odmiany tego nazwiska, gdyby wystąpiło z jakimś innym odmienianym wyrazem, np. imieniem. Wtedy moglibyśmy napisać np. z Bernardem Heuvelmans, o Bernardzie Heuvelmans. Jest to tylko możliwość, bo w podanych przykładach nazwisko to może wystąpić także w formie odmienianej.
Jan Grzenia
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego