Ile koniugacji w języku polskim?

 
Ile koniugacji w języku polskim?
29.09.2014
Dzień dobry!
Przeglądałam ostatnio podręczniki do nauki języka polskiego jako obcego. Zdziwiło mnie to, że podają one cztery tylko koniugacje, podczas gdy w różnych słownikach języka polskiego podaje się jedenaście wzorów koniugacji (a oprócz tego warianty niektórych z nich). Z czego wynika ta różnica i ile w końcu mamy koniugacji w języku polskim?
Uprzejmie dziękuję za odpowiedź i życzę dobrego dnia!
Katarzyna
Tradycyjne cztery koniugacje wzorowano na opisach fleksji łacińskiej. Jan Tokarski, który poddał je analizie, stwierdził, że choć teoretycznie zasadne, w praktyce nie pozwalają one na bezbłędne tworzenie form czasowników polskich, a to ze względu na wymiany przyrostków tematowych i alternacje zachodzące w tematach. Pogrupował więc czasowniki inaczej niż tradycyjnie, biorąc pod uwagę nie tyle końcówki, ile dłuższe od nich zakończenia (obejmujące końcówkę i przyrostek tematowy), a dodatkowo podał tabele z wykazem seryjnych alternacji. Wyodrębnionych przez siebie klas czasowników nie nazwał koniugacjami, lecz grupami tematowymi. Ich liczba była u niego różna: od około 50 przeszedł do kilkunastu, łącząc grupki mało różniące się między sobą.
Odpowiedź na Pani pytanie brzmi: koniugacji – rozumianych tak jak w łacinie, a więc jako różne zestawy końcówek fleksyjnych czasowników – mamy cztery. Liczba różnych co do odmiany klas czasowników jest znacznie wyższa, w książce Czasownik polski Zygmunta Saloniego przekracza 100 (przy czym niektóre klasy można dalej dzielić, aby uniknąć wariancji wewnątrz nich).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!