Jestem samochodem

 
Jestem samochodem
2.03.2011
Witam.
Chciałbym zapytać, czy poprawne jest sformułowanie „Jestem samochodem”. Często się słyszy to stwierdzenie w sytuacji, gdy ktoś przyjechał samochodem. Na początku uważałem to sformułowanie za wysoce niepoprawne, ironicznie odpowiadając: kim? Niemniej, po głębszym namyśle stwierdziłem, ze można być dostarczonym, przywiezionym samochodem. Czyli „Jestem samochodem”, w domyśle: „Jestem przywieziony samochodem”, powinno być poprawne. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii.
Pozdrawiam
Jakub
Nie trzeba w taki sposób uzasadniać zwrotu być samochodem, aby usprawiedliwić jego użycie. Należy on do zasobu polskich frazeologizmów, czyli związków wyrazowych o mniej lub bardziej widocznej motywacji, ale znaczeniu globalnym i składnikach albo w ogóle niewymiennych, albo wymieniających się w ograniczonym zakresie. Proszę zauważyć, że zamiana być na przyjechać nadaje temu zwrotowi charakter dosłowny, a zamiana samochodem na – powiedzmy – rowerem albo fiatem natychmiast zwraca uwagę jako pewna gra językowa (w taki sam sposób można by zapytać kolejarza, który przyszedł na zakrapiane przyjęcie, czy jest pociągiem). Pozornie nielogicznych frazeologizmów jest więcej i niekoniecznie musimy wdawać się w wyjaśnienia (niekiedy niepewne) ich genezy, aby ich bez wahania używać. Wystarczy, aby były utrwalone w zwyczaju społecznym.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego