Jeszcze o zbiegu znaków interpunkcyjnych

 
Jeszcze o zbiegu znaków interpunkcyjnych
26.06.2009
Omawiana już była wielokrotnie kwestia zbiegu znaków interpunkcyjnych, kropki i cudzysłowu, np. w zdaniu:
On powiedział: „Ale brzydka pogoda!”.
Zastanawiam się, jak wyglądałby ten zapis, gdyby taka fraza w cudzysłowie z jakiś względów była zapisana kursywą (choćby ze względu na przyjęte w danym wydawnictwie rozwiązania jako cytat, wyrażenie obcojęzyczne zakończone wykrzyknikiem czy tytuł zakończony wykrzyknikiem). Czy można jednak po wykrzykniku w takiej sytuacji postawić kropkę?
Zarówno po wykrzykniku, jak i po pytajniku, które przynależą do składanego kursywą tytułu, można postawić kropkę, por.
Na kolejnych zajęciach czytaliśmy rozmowę z Zygmuntem Baumanem pt. Co znaczy dzisiaj być sobą?.
Oba znaki – oprócz waloru ekspresywnego – są także obowiązkowym składnikiem nazwy własnej, jaką jest tytuł. Dziwnie zatem wyglądałoby zdanie, które kończy się elementem graficznym tytułu. Gorsza sytuacja zaistnieje wówczas, gdy taki tytuł będzie się kończył wielokropkiem (np. Daremne żale, próżny trud...). Wówczas już nie możemy postawić kropki zamykającej całe zdanie, gdyż powstanie czterokropek. Widać zatem, że niemożliwe jest jednakowe podejście do wszystkich znaków innych niż kropka, które mogą kończyć wypowiedzenie.
Nieco inny status mają przytaczane (cytowane) wypowiedzi pisemne i ustne (w tym przypadku nie mówimy o dialogach literackich). Konstrukcja typu:
Krzyknęła: C'est la vie, mon chérie!.
może budzić wątpliwości poprawnościowe. Mamy wówczas dwa wyjścia. Albo pomijamy kropkę zamykającą całą konstrukcję (choć – moim zdaniem – nie do końca ma tu zastosowanie zasada mówiąca, że gdy dochodzi do zbiegu wykrzyknika, pytajnika lub wielokropka oraz samej kropki, to wówczas kropkę tę pomijamy), albo tak przeredagowujemy tekst, by nie doszło do zbiegu kłopotliwych znaków przestankowych na końcu całego zdania.
Adam Wolański
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!