Lunch box czy lunchbox?

 
Lunch box czy lunchbox?
17.11.2017
Szanowni Państwo,
przygotowuję tekst o pudełkach na wynos, tzw. lunch boxach. Mam jednak całe mnóstwo wątpliwości związanych z pisownią tego słowa. Lunch box czy lunchbox? Lunch boksach czy lunch boxach, a może lunchboxach albo lunch boksach? I co z lunchboksowymi (lunchboxowymi)?
Proszę o pomoc.
Słownik ortograficzny jeszcze nie rejestruje lunch boxu / lunchboxu / lunch boksu / lunchboksu, a w użyciu – w tekstach polskojęzycznych – są różne zapisy formy mianownikowej (lunch box i lunchbox).
W języku angielskim nazwa ta ma status wyrażenia: lunch box, gdyż każdy jego element jest tu odrębnym słowem (lunch – ‘posiłek spożywany około południa’, box – ‘pudełko’). Gdyby taki status miały te wyrazy i w polszczyźnie (to znaczy – gdyby każde z nich istniało jako w naszym języku), to za najwłaściwszy można by uznać zapis rozłączny: lunch box (a jeszcze lepiej, gdyby zastosowano tu składnię polską: box/boks lunchowy, ale to już zupełnie inne zagadnienie). W języku polskim jednak nie istnieje słowo box na oznaczenie pojemnika, pudełka (choć zadomowiła się już nazwa lunch), a zatem dla Polaka ciąg znaków rozpoczynających się literą l i kończących literą x jest nośnikiem jednego, odrębnego pojęcia. To przemawiałoby za pisownią łączną. Na razie jednak żaden zapis nie jest skodyfikowany.
Jeśli forma lunchbox zacznie się utrwalać w naszym języku, to można sądzić, że kolejnym etapem jej spolszczania będzie zastąpienie końcowego x literami ks – to jednak tylko przypuszczenia. Być może też lunch zostanie w niej zamieniony na lancz – ta bowiem forma jest już akceptowalna (i skodyfikowana, obok lunchu), choć w tekstach pojawia się o wiele rzadziej niż lunch.
Zapis tematu wyrazu box w przypadkach zależnych innych niż miejscownik może być dwojaki: z zachowaniem x (lunch boxu / lunchboxu, lunch boxowi / lunchboxowi itd.) lub z zamianą go na ks (lunch boksu / lunchboksu, lunch boksowi/ lunchboksowi itd.). W miejscowniku zawsze x należy zamienić na ks: (o) lunch boksie / (o) lunchboksie.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!