Monstrum a monstrualny

 
Monstrum a monstrualny
18.02.2020
Szanowna Redakcjo.
dlaczego przymiotnik od monstrum to monstrualny, a nie monstralny? Może wydziwiam, ale wydaje mi się, że słowa rodzaju nijakiego zakończone na -um z zasady tracą tę cząstkę przy tworzeniu wyrazów pochodnych, np. muzeummuzealny, imperiumimperialny, kuriozumkuriozalny itd., prawda? Jeśli tak, to jakim więc cudem w słowie monstrualny uchowała się litera „u”?

Z uszanowaniem
W.B.
Szanowny Panie,
ma Pan rację – przy tworzeniu wyrazów od rzeczowników nijakich zakończonych na -um należy pominąć tę cząstkę (liceum – licealista, muzeum – muzealnik itd.). Z tego też powodu nieustannie powtarzam, że użytkownikiem forum internetowego jest forowicz, a nie forumowicz.
Jeśli chodzi o przymiotnik monstrualny, to najprawdopodobniej powstał on pod wpływem francuskiego monstrueux.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
  1. 18.02.2020
    Odnośnie pytania nt. słowa monstrualny, to jest ono zbudowane faktycznie wbrew typowym wzorcom. Np. od centrum mamy centralny. W jęz. łacińskim monstrum odmienia się tak jak centrum regularnie w deklinacji II (monstrummonstri), zaś przyrostek -ualny tworzy się regularnie dla rzeczowników odmieniających się wg deklinacji IV, np. ritus, dopełniacz ritus, stąd rytualny (łac. ritualis) i podobnie manualny i wiele innych.

    Z poważaniem

    Łukasz
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego