Nazwiska w wołaczu

 
Nazwiska w wołaczu
5.09.2018
Szanowni Państwo,
czy odmężowska forma np. Ziębowa może mieć w wołaczu formę: pani Ziębowo? Czy wszystkie nazwiska bezwzględnie w wołaczu mają formę mianownikową? Czy ten zwyczaj dotyczy też dawnych czasów, np. końca XIX wieku? W moich stronach, na południu Polski jeszcze po wojnie używano wołacza w odmężowskich formach nazwiska i nie widzę w tym nic nagannego. Podobnie jak w połączeniu: pani Nowak itp. Jaka reguła mówi, że to jest niestosowne?
Zgodnie z polską etykietą językową zwracanie się do innych przy użyciu nazwisk jest niegrzeczne – nie rozpoczynamy listów od słów Pani Kowalska, lecz od wyrażenia Szanowna Pani; chcąc kogoś zawołać, nie mówimy: Panie Nowak, lecz Proszę pana! Mimo to zdarzają się sytuacje, w których ktoś używa konstrukcji „panie / pani + nazwisko” w celach apelatywnych (w niektórych gwarach forma ta nie uchodzi za niegrzeczną). Wołacz nazwiska zakończonego na -owa ma wówczas postać równą mianownikowi (pani Ziębowa), jednak w niektórych gwarach przybiera formę wołacza rzeczownika żeńskiego (Ziębowo – jak np. głowo).
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego