O pisowni cząstki niby-

 
O pisowni cząstki niby-
15.12.2017
Czy napisane poniżej zdania są poprawne? Chodzi mi o cząstkę niby.
Skomplikowana i złożona historia Dolnego Śląska znalazła swoje odbicie w dziesiątkach legend i podań. Ich proweniencja jest różna: niby-polska, niby-niemiecka, ale zarówno jedna, jak i druga ma na pewno ludowe korzenie.
Jedną z legend próbował stworzyć złotoryjanom nie-Polak, ale pół Niemiec, pół Szkot, który niby-turysta, niby-badacz-historyk przemierzał złotoryjską ziemię.
Co do cząstki niby-, to w obydwu zdaniach została ona zapisana poprawnie. Jak wiadomo, w połączeniach niby- z rzeczownikami i przymiotnikami występuje łącznik (zgodnie z regułą [188], 52 WSO; jedynie w terminach przyrodniczych i astronomicznych dzieje się inaczej, pisze się cały wyraz łącznie, np. nibydzierzba szmaragdowa, nibymarchwica, nibyokółek, nibygwiazda). Pojawia się natomiast wątpliwość dotycząca pisowni nie-Polak w zdaniu drugim. Z kontekstu wynika, że chodzi o przeciwstawienie nie Polak, ale pół Niemiec, pół Szkot, dlatego trzeba raczej zaaprobować zapis rozdzielny (w normalnej sytuacji napisalibyśmy, rzecz jasna, nie-Polak). Należy też zakwestionować łącznik w wyrażeniu badacz-historyk i potraktować całe określenie jako zestawienie o członach nierównorzędnych znaczeniowo, a zatem napisać badacz historyk (czyli ‘badacz, który zajmuje się wyłącznie historią’). Są przecież jeszcze badacze współczesności.
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!