Orzeczenie przy wyliczeniach; góra Eiger i jej „ściana śmierci”

 
Orzeczenie przy wyliczeniach; góra Eiger i jej „ściana śmierci”
12.02.2018
Szanowna Poradnio,
czy w zdaniach z wyliczeniami dopuszczalne jest orzeczenie w liczbie pojedynczej? Czy tłumaczenia potocznych nazw geograficznych (np. ściana śmierci na Eigerze) należy pisać małymi czy dużymi literami? Po niemiecku oczywiście wszystko jest od dużej.
Dziękuję i pozdrawiam
D.
Co do pytania pierwszego, odpowiedź brzmi: tak, orzeczenie w liczbie pojedynczej jest przy wyliczeniach dopuszczalne. Poradnik interpunkcyjny E. Polańskiego, M. Szopy i E. Dereń (Katowice 2010, s. 135) podaje taki oto przykład: Do nieodmiennych części mowy należy przysłówek, przyimek, spójnik, wykrzyknik i partykuła. Rzecz jasna, równie poprawne pozostaje zdanie z orzeczeniem pluralnym: Do nieodmiennych części mowy należą przysłówek, przyimek, spójnik, wykrzyknik i partykuła. W przytoczonym słowniku czytamy jednak, że jeśli przed wymienieniem członów podmiotu szeregowego pojawi się dwukropek, wówczas orzeczenie musi przyjąć formę liczby mnogiej: Do nieodmiennych części mowy należą: przysłówek, przyimek, spójnik, wykrzyknik i partykuła.
Co się tyczy kwestii drugiej, tzn. zapisywania omownej (przenośnej) nazwy północnej ściany góry Eiger (3970 m n.p.m.), to spotyka się dwa warianty: wielką literą – Ściana Śmierci (odwzorowanie zapisu oryginału Mordwand) i małymi literami – ściana śmierci. Niekiedy omawiane wyrażenie bierze się w cudzysłów („ściana śmierci”; to chyba najlepsze rozwiązanie…). Jak widać, pisownia owej peryfrazy nie jest ustalona, wydawnictwa normatywne tego nie skodyfikowały.
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego