Pauza dialogowa a myślnik

 
Pauza dialogowa a myślnik
14.09.2018
Zetknąłem się kiedyś z opinią, że pauzy ( — ) używa się jako kresek dialogowych, a półpauzy (–) do pozostałych fragmentów, gdzie niezbędny jest myślnik. Stosuję tę zasadę konsekwentnie, gdyż w mojej opinii dialogi zyskują na czytelności (wypowiedzi bohatera nie mieszają się z wtrącenia narratora), ale nie wiem, na ile jest to przyjęta zasada w język polskim. W powieściach bardzo rzadko widzę ten zabieg. Poniżej daję przykład (wymyślony naprędce, aby zobrazować zasadę).

Judyta chwilę się zastanowiła.
— Czy naprawdę uważasz, że ktokolwiek zauważa różnicę między półpauzą a pełną pauzą w tekście? — zapytała Adama. — Moim zdaniem dajesz tylko dodatkową robotę DTP, a czytelnik po kontekście odróżni wypowiedzi narratora od wypowiedzi bohatera – jak my teraz”.

W polskiej tradycji typograficznej nie rozróżnia się typograficznie pauzy dialogowej i myślnika. Oznacza to, że w obu funkcjach musi być użyty ten sam znak – albo pauza typograficzna ( — ), albo półpauza ( – ).

Jeśli w tekście powieści stosujemy w funkcji pauzy dialogowej i myślnika pauzę typograficzną, to półpauza jest dopuszczalna tylko w nie do końca „myślnikowych” użyciach, por. np. sześć–siedem dni, pocisk ziemia–powietrze, lot Paryż–Nowy Jork, mecz Polska–Anglia.
Adam Wolański
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego