Prototyp

 
Prototyp
26.11.2019
Dzień dobry,
słowo prototyp oznacza pierwszy wykonany według dokumentacji model maszyny lub urządzenia, stanowiący podstawę do dalszej produkcji. Ale zwykle takich modeli powstaje kilka. Czy rzeczywiście wyłącznie pierwszy z nich może zostać określony jako prototyp? Jeśli prototyp nam spłonie lub zostanie w inny sposób zniszczony zanim będziemy w stanie z niego skorzystać, a my zbudujemy drugie urządzenie, to nadal tylko pierwsze z nich będzie prototypem?

Z poważaniem,
Mateusz Kloc
Szanowny Panie,
Wielki słownik języka polskiego pod red. P. Żmigrodzkiego (www.wsjp.pl) jako przykład użycia wyrazu prototyp podaje m.in. „Rok temu ukończono pierwszy prototyp rakietoplanu…” (źródło: M.M. Bujko, Czerwony byk, 2007). Połączenie wyrazu prototyp z liczebnikiem pierwszy albo ma charakter pleonastyczny (prototyp jest właśnie pierwszym modelem), albo wskazuje na to, że prototyp traktujemy nie jako egzemplarz, lecz właśnie jako model. Model jest jakąś konstrukcją abstrakcyjną mogącą mieć kilka realizacji.
Jak jest w rzeczywistości – przyznam, że nie wiem. Należałoby zapytać inżynierów i innych specjalistów, którzy wymyślają różne urządzenia.

Z pozdrowieniami
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego