Pupil

 
Pupil
11.11.2016
Szanowni Państwo,
czy słowo pupil ma coś wspólnego z angielskim pupil – ‘źrenica’?

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Polski pupil wywodzi się od łacińskiego pupillus ‘sierota’. Początkowo bowiem pupil oznaczał osobę (zwykle młodą, dziecko), która pozostaje pod czyjąś opieką. Z tego samego źródła łacińskiego wywodzi się angielskie pupil ‘uczeń’.
Natomiast angielskie pupil ‘źrenica’ wywodzi się z innego źródła – przywędrowało do języka angielskiego z francuszczyzny, w której znalazło się jako zapożyczenie łacińskie. Łacińskie pupilla to ‘laleczka, mała dziewczynka’ (zdrobnienie od pupa ‘dziewczynka, lalka’. Centralna część oka została nazwana laleczką, dlatego że gdy widzimy swoje odbicie w oku innej osoby, to nasza postać jest mała – tak jak lalka.
Przywołane tu słowa łacińskie: pupillus ‘sierota’ i pupa ‘dziewczynka, lalka’ mają wspólne pochodzenie – oba wywodzą się od pupus ‘chłopiec’, jednak nie miało to wpływu na rozwój znaczeń ich kontynuantów w języku angielskim, a tym bardziej w polskim.
Zgodnie z zasadą przedstawioną na stronie głównej poradni odpowiadam tylko na jedno pytanie.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego