Rodzaj gramatyczny obcych toponimów

 
Rodzaj gramatyczny obcych toponimów
16.10.2017
Zdobyłem to Mont Blanc czy te Mont Blanc? Monte Cassino chyba raczej te niż to, prawda? Od czego to zależy? Czy istnieje jakaś reguła w tym względzie?

Bardzo dziękuję i pozdrawiam z Cieszyna!
Abraham
O zakwalifikowaniu obcych niespolszczonych nazw geograficznych do określonej kategorii rodzajowej decyduje przede wszystkim to, czy można daną nazwę włączyć do polskiego systemu deklinacyjnego. Mniejszą rolę odgrywa tu zwyczaj językowy. Przyjęło się pozostawiać w formie mianownikowej w rodzaju nijakim – jako neutralnym – te nazwy, które mają zakończenie uniemożliwiające lub utrudniające włączenie ich do określonego wzorca odmiany, por. np. Fidżi, Peru, Kobe, Kioto, Vincennes, Essen, Baltimore. Tak jest też w wypadku obu przytoczonych w pytaniu toponimów: Mont Blanc (wymowa: [mą blã]; fr. Mont Blanc, wł. Monte Bianco) i Monte Cassino (wymowa: [monte kas-ino]; wł. Montecassino).
Swoistym testem na rodzaj gramatyczny nazwy własnej geograficznej jest sprawdzenie, jaką formę przyjmują wyrazy ją określające. Gdy toponim jest podmiotem, to określająca go przydawka dostosowuje do niego swoją formę pod względem przypadka, liczby i rodzaju, a orzeczenie – pod względem rodzaju, liczby i osoby. Uzus pokazuje, że omawiane tu nazwy przyjmują rodzaj nijaki, por. np.

Mont Blanc było zasłonięte przez gęstą mgłę.

Mont Blanc było nagrodą za obronę pracy magisterskiej na Politechnice. Ale po wyprawie zrozumiałam, że muszę zacząć biegać i pracować nad moją kondycją.

Monte Cassino otworzyło drogę na Rzym, ale Niemcy wycofali się tylko nieco dalej na północ i znowu drogę aliantom zagrodziła linia w poprzek Półwyspu Apenińskiego – Linia Gotów.

W 1349 roku Monte Cassino zostało nawiedzone przez trzęsienie ziemi.
Adam Wolański
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego