Słowa w słowniku a słowa w języku

 
Słowa w słowniku a słowa w języku
31.01.2017
Mam pytanie odnośnie słowa dokrzewane (np. owoce sztucznie dojrzewane gazem specjalnym gazem w dojrzewalniach).
Generalnie słowo w obiegu, ale nie znajduje się ono w słowniku języka polskiego, dlaczego?
To samo tyczy się słowa grzebane – zwłoki winny być grzebane w odpowiedni sposób jak mamy zapisy w ustawie o chowaniu zmarłych.
Słowo w obiegu, a też nie występuje w SJP.
Odpowiedniki tego słowa jak np. dogrzewane już znajdziemy.

Pozdrawiam
Marcin
Najpierw sprawa szczegółowa – pyta Pan o słowo dokrzewany, a podaje Pan cytat z wyrazem dojrzewany. Nie wiem, czy to literówka, czy chodzi o dwa słowa.
Jeśli chodzi o dojrzewany i grzebany, to są to formy (imiesłowy bierne) czasowników dojrzewać, grzebać. Wyrażenie owoce sztucznie dojrzewane ma znaczenie ‘owoce, które ktoś poddał (w sposób sztuczny) dojrzewaniu’. Mamy tu do czynienia z nietypowym dla języka ogólnego, lecz być może charakterystycznym dla odmiany specjalistycznej, użyciem czasownika dojrzewać w składni dojrzewać coś – ‘sprawiać, że coś dojrzewa’. Nie znam tego użycia, lecz jeśli funkcjonuje ono w języku specjalistycznym, to po prostu jest jego elementem. To, że nie jest notowane przez słowniki języka polskiego, wynika zapewne ze specyfiki takich leksykonów – rejestrują one tylko niektóre wyrazy i znaczenia spotykane w odmianach środowiskowych, ich celem jest bowiem prezentacja słownictwa ogólnego, a specjalistycznego – tylko w pewnej części. Pamiętajmy, że brak słowa w słowniku nie jest równoznaczny z jego brakiem w języku.

Jeśli zaś chodzi o grzebany (zwłoki grzebane w odpowiedni sposób), to jest to regularny imiesłów bierny czasownika grzebać w znaczeniu notowanym w słowniku ‘składać zmarłego do grobu’.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!