Słowa w słowniku a słowa w języku

 
Słowa w słowniku a słowa w języku
31.01.2017
Mam pytanie odnośnie słowa dokrzewane (np. owoce sztucznie dojrzewane gazem specjalnym gazem w dojrzewalniach).
Generalnie słowo w obiegu, ale nie znajduje się ono w słowniku języka polskiego, dlaczego?
To samo tyczy się słowa grzebane – zwłoki winny być grzebane w odpowiedni sposób jak mamy zapisy w ustawie o chowaniu zmarłych.
Słowo w obiegu, a też nie występuje w SJP.
Odpowiedniki tego słowa jak np. dogrzewane już znajdziemy.

Pozdrawiam
Marcin
Najpierw sprawa szczegółowa – pyta Pan o słowo dokrzewany, a podaje Pan cytat z wyrazem dojrzewany. Nie wiem, czy to literówka, czy chodzi o dwa słowa.
Jeśli chodzi o dojrzewany i grzebany, to są to formy (imiesłowy bierne) czasowników dojrzewać, grzebać. Wyrażenie owoce sztucznie dojrzewane ma znaczenie ‘owoce, które ktoś poddał (w sposób sztuczny) dojrzewaniu’. Mamy tu do czynienia z nietypowym dla języka ogólnego, lecz być może charakterystycznym dla odmiany specjalistycznej, użyciem czasownika dojrzewać w składni dojrzewać coś – ‘sprawiać, że coś dojrzewa’. Nie znam tego użycia, lecz jeśli funkcjonuje ono w języku specjalistycznym, to po prostu jest jego elementem. To, że nie jest notowane przez słowniki języka polskiego, wynika zapewne ze specyfiki takich leksykonów – rejestrują one tylko niektóre wyrazy i znaczenia spotykane w odmianach środowiskowych, ich celem jest bowiem prezentacja słownictwa ogólnego, a specjalistycznego – tylko w pewnej części. Pamiętajmy, że brak słowa w słowniku nie jest równoznaczny z jego brakiem w języku.

Jeśli zaś chodzi o grzebany (zwłoki grzebane w odpowiedni sposób), to jest to regularny imiesłów bierny czasownika grzebać w znaczeniu notowanym w słowniku ‘składać zmarłego do grobu’.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego