Ten superfortress czy ta superfortress?

 
Ten superfortress czy ta superfortress?
31.12.2015
Szanowni Państwo,
moje pytanie dotyczy nazwy amerykańskich samolotów Superfortress i Stratofortress. Przede wszystkim chciałbym prosić o pomoc w ustaleniu, jaki to rodzaj gramatyczny: męski czy żeński. Czy Stratofortress się rozbił (jak battledress), czy się rozbiła (jak miss)? A także czy słowo to jest odmienne? Ze Stratofortressem (jak z battledressem) czy ze Stratofortress (jak z miss)?
Nie ma tu jednoznacznej odpowiedzi. Teoretycznie mamy takie możliwości:
  1. przypisujemy nazwie taki rodzaj gramatyczny, jaki ma w oryginale (jeśli go w oryginale ma)
  2. przypisujemy nazwie taki rodzaj gramatyczny, jaki ma jej tłumaczenie – lecz używamy nazwy nieprzetłumaczonej
  3. przypisujemy nazwie taki rodzaj gramatyczny, jaki ma jej tłumaczenie – i używamy nazwy przetłumaczonej
  4. przypisujemy nazwie taki rodzaj gramatyczny, jaki jest zgodny z polską deklinacją na podstawie zakończenia fonetycznego nazwy (jeśli to zakończenie spółgłoskowe, to przypisujemy rodzaj męski)
  5. nie przypisujemy bezpośrednio nazwie rodzaju gramatycznego, lecz poprzedzamy ją określnikiem wskazującym na typ obiektu (np. samolot, rakieta, działo) i rodzaj gramatyczny poszczególnych składników zdania (czasowników, przymiotników, zaimków) uzgadniamy z rodzajem gramatycznym tego określnika.
W praktyce najczęściej chyba stosuje się rozwiązania 2), 3), 5) – i tak bym też postąpiła w wypadku nazw, o które Pan pyta: przypisałabym im r. żeński ze względu na „fortecę”, która jest polskim odpowiednikiem członu fortress; ewentualnie przetłumaczyłabym Superfortress na Superfortecę (choć już z tłumaczeniem drugiej nazwy miałabym kłopot – Warstwowa Forteca to twór co najmniej nieudany). Może najchętniej jednak pisałabym o tym amerykańskim potężnym samolocie Superfortress/ Stratofortress, który wyleciał, przeleciał, odleciał.
Agata Hącia
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!