Utworzyć a stworzyć

 
Utworzyć a stworzyć
28.05.2019
Jaka jest różnica między czasownikami utworzyć i stworzyć? Czy można tych słów używać zamiennie?

Pozdrawiam,
Jacek Gołębiewski
Znaczenia czasowników stworzyć i utworzyć są identyczne – oba znaczą ‘sprawić, że coś powstało’. Na ogół jednak nie używamy ich zamiennie, bo różnią się one zakresem łączliwości. I tak, powiemy: Na naszym wydziale został utworzony nowy kierunek, a raczej nie powiemy: …został stworzony nowy kierunek. Ale już: Iksiński stworzył nową markę obuwniczą, a raczej nie: …utworzył nową markę obuwniczą. Możemy stworzyć (i na pewno nie: utworzyć) miłą atmosferę, dobre warunki itd., a także dzieło literackie czy symfonię. W ziemi może utworzyć się szczelina, śnieg utworzył zaspy, ale już świat, człowiek, zło, dobro itp. zostały stworzone (stąd nazwa Stwórca).
Nie ma ścisłych zasad, które by mówiły, z czym łączymy utworzyć, a z czym tworzyć – na ogół kierujemy się tu intuicją (wtajemniczeni od razu rozpoznają tu zjawisko tzw. łączliwości normatywnej).
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego