Zabaione

 
Zabaione
31.01.2017
Szanowni Państwo,
ciekawi mnie słowo zabaglione. Co właściwie oznacza po włosku i co mogło sprawić, że nie doczekało się jakiegoś polskiego odpowiednika? Czyżby deser ten był na tyle jedyny w swoim rodzaju?

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
W polszczyźnie wyraz ten pisze się trojako – zabaione, zabaglione i w sposób całkiem spolszczony: zabajone (vide WSO). W języku włoskim poprawny zapis to zabaione, formę zabaglione uważa się za niepoprawną lub mniej poprawną.
W języku włoskim zabaione to rzeczownik oznaczający deser przygotowywany z żółtek ubijanych na parze z cukrem i słodkim winem. W Polsce nazwa ta upowszechniła się za sprawą lodów o smaku tego deseru. Jako że użytkownicy języka spotykają się z wyrażeniem lody zabaione / zabaglione / zabajone (będącym skrótem konstrukcji lody o smaku zabaione), wielu z nich uznało element podrzędny za przymiotnik (czemu dodatkowo sprzyja spolszczona pisownia: zabajone) i odmienia go – przymiotnikowo – poproszę pięć zabajonych. Takie użycia (na razie?) stanowią jeszcze margines – zabaione to w polszczyźnie rzeczownik nijaki, nieodmienny.
Wyraz ten, jak podaje słownik etymologiczny języka włoskiego, wywodzi się z gwarowego rzeczownika sabaia oznaczającego słodki napój przygotowywany podobnie jak współczesny deser o tej nazwie.
Dlaczego zabaione nie doczekało się polskiego odpowiednika? Zapewne z tych samych powodów, dla których nie nazwaliśmy po swojemu lodów o innych smakach: cassate, stracciatella, amaretto, tiramisu… – przyjęliśmy od Włochów smakołyk wraz z jego nazwą.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!