Ze względu na fakt, iż… – kalka językowa?

 
Ze względu na fakt, iż… – kalka językowa?
21.02.2017
W trakcie dyskusji z moją Szefową spotkałam się ze stwierdzeniem, że sformułowanie ze względu na fakt, iż... jest niepoprawne, gdyż jest kalką z języka angielskiego (due to the fact that...). Czy tak jest w istocie? W mojej opinii wspomniana forma jest poprawna, a semantyczna zbieżność jest raczej przypadkowa.

Z góry dziękuję za rozwianie wątpliwości.
Konstrukcje ze słowem fakt są nadużywane, szczególnie w stylu urzędowym, i tylko dlatego zaleca się ich ograniczanie. Inaczej mówiąc – nawet jeśli wyrażenie ze względu na fakt, iż... jest kalką z języka angielskiego (co jednak trudno ustalić, ponieważ – jak Pan słusznie zauważył – semantyczne i formalne podobieństwo może być tu przypadkowe), to nie z tego powodu warto go unikać, a wyłącznie dlatego że fakt powtarza się w tekstach zbyt często i na ogół jest pusty znaczeniowo.
Proszę się przyjrzeć poniższym parom zdań – wyraźnie widać, że bez szkody dla treści można w nich zrezygnować z rzeczownika fakt.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że…Należy zwrócić uwagę na to, że…
Z powodu faktu występowania…Z powodu występowania…
Został zatrzymany na fakcie dokonywania kradzieży – Został zatrzymany na kradzieży
Fakt utraty pracy wpłynął na niego niekorzystnie – Utrata pracy wpłynęła na niego niekorzystnie.

Są, oczywiście, też takie użycia, w których fakt wnosi nowy element znaczeniowy – wówczas jego zastosowanie jest całkiem naturalne i konieczne, por.: Prelegent zwrócił uwagę na ważny fakt.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!