Żółtodziób

 
Żółtodziób
18.09.2017
Szanowni Państwo,
chciałem zapytać o etymologię żółtodzioba. Czy wzięło się to od jakiegoś konkretnego gatunku ptaka, którego młode mają właśnie żółty dziób?

Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Słowo żółtodziób oznaczające przenośnie ‘niedoświadczonego życiowo młodzieńca’ nawiązuje do wyglądu piskląt mających tuż po wykluciu się żółtawe noski i upierzenie oraz łapki, wymagających opieki rodzicielskiej. Nie ma ptaka o nazwie żółtodziób, są pochwodziób żółtodzioby, kukawik żółtodzioby, toko żółtodzioby czy warzęcha żółtodzioba. Ale ani o nich, ani o kaczce krzyżówce czy kosie (ich cechą charakterystyczną są również żółte nosy) nie powie się (nawet potocznie) żółtodzióby/żółtodzioby. Przy okazji przypominam, że jest żółtodziób, ale w odmianie za równoprawne uznaje się formy D. żółtodzioba i zółtodzióba itd. (w lm. już w mianowniku i we wszystkich formach przypadków zależnych występuje oboczność / -o).
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego