adiektywizacja imiesłowów

 
adiektywizacja imiesłowów
17.06.2015
Czy mogłabym prosić o informację, jak rozpoznać przymiotniki będące genetycznymi imiesłowami?
Chodzi Pani o imiesłowy, które z czasem podlegały tzw. adiektywizacji, czyli przekształciły się w przymiotniki? Najlepsze jest kryterium składniowe, np. dzieci kochane przez rodziców (imiesłów), ale Kochana Mamo! (przymiotnik), podobnie osoby śpiące w podróży (imiesłów), ale jestem śpiący (przymiotnik). Czasem na różnice składniowe nakładają się fleksyjne (por. rzeczownikowe użycie słów typu mówiący, służący, wierzący) lub znaczeniowe (por. ocena celująca, której związek z celowaniem jest już zatarty). Może Pani przejrzeć hasła o typowo imiesłowowych zakończeniach na liście uporządkowanej a tergo i przekonać się, że sygnały adiektywizacji imiesłowów są różne, choć powtarzalne. Istnieje też klasyczna już książka na ten temat: Barbara Bartnicka-Dąbkowska, Adiektywizacja imiesłowów w języku polskim, 1970 i wiele późniejszych prac.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego