analizować, ale syntetyzować

 
analizować, ale syntetyzować
19.09.2013
Dzień dobry,
dlaczego standardowym czasownikiem od rzeczownika synteza jest syntetyzować? Na logikę (której wszak nie oczekuję od języka) powinno być chyba syntezować, które to słowo istnieje, lecz jest oznaczone jako „dawne”. Moja logika podparta jest takimi schematami, jak redukcjaredukować, analizaanalizować lub miłośćmiłować. Skąd więc -ty- w syntetyzowaniu?
Pozdrawiam,
Jarek Hirny
Rzeczywiście, skoro analizaanalizować, to to dlaczego nie syntezasyntezować? A jeśli syntetyzować, to dlaczego nie analityzować?
Aby „zanalityzować” ten problem, sięgnąłęm do słowników obcojęzycznych. Znalazłem tam czasowniki synthetize (ang.), synthétiser (fr.) i синтезировать (ros.). Wpływ ostatniego z nich na polską formę jest mało prawdopodobny (nie mówmy syntezyrować), odziaływanie pierwszych dwóch natomiast dosyć prawdopodobne.
Dodatkowym czynnikiem wzmacniającym formę syntetyzować może być obecność -ty- w wyrazach syntetyczny i syntetyk.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego