„Ze zmianami” czy „z późniejszymi zmianami”?

 
„Ze zmianami” czy „z późniejszymi zmianami”?
24.11.2005
W pismach urzędowych, powołując przepis prawny, wskazuje się miejsce jego publikacji. Dyskusja w gronie przyjaciół skupiła się wokół tematu wskazywania w pismach urzędowych miejsc publikacji ustaw i rozporządzeń. Stąd pytanie, która forma zapisu jest właściwa: „Dz.U. nr xx poz. xx z póżniejszymi zmianami” czy „Dz.U. nr xx poz. xx ze zmianami”?
Pozdrawiam,
Barbara Biegańska
W przypadkach powoływania w tekście urzędowym aktu normatywnego (np. ustawy lub rozporządzenia) albo jego poszczególnych przepisów zazwyczaj podaje się w nawiasach informację o miejscu urzędowego ogłoszenia tego aktu oraz jego kolejnych zmian (nowelizacji), zwaną w żargonie prawniczym „metryką” lub „metryczką” aktu. Niekiedy zwyczaj lub przepis prawa wymaga, aby „metryka” była kompletna, to znaczy wskazywała kolejno miejsca publikacji aktu w wersji pierwotnej i jego wszystkich zmian. W zapisie bardziej uproszczonym podaje się natomiast dane dotyczące tylko pierwszej publikacji oraz – niepoprzedzaną przecinkiem – wzmiankę, która może występować w jednym z czterech wariantów: ze zmianami, ze zm., z późniejszymi zmianami lub z późn. zm. Wybór jednego z tych wariantów jest raczej kwestią zwyczaju środowiskowego, a niekiedy reguły mającej moc prawną, nie zaś poprawności językowej.
Jeżeli chodzi o odesłania w tekście aktu normatywnego do innego aktu normatywnego, to obowiązek stosowania – w sytuacjach, w których wyjątkowo dopuszcza się „metrykę” w postaci skróconej – ostatniego z wyżej wymienionych wariantów (z późn. zm.) wynika z § 158 ust. 5 Zasad techniki prawodawczej, które mają moc obowiązującą rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Cytuję: „(…) jeżeli ilość zmian aktu normatywnego, do którego następuje odesłanie, jest znaczna, przy pierwszym odesłaniu do tego aktu można nie wymieniać roczników, numerów i pozycji dzienników urzędowych, w których ogłoszono te zmiany, a poprzestać jedynie na podaniu numeru i pozycji oraz – w razie potrzeby – rocznika dziennika urzędowego, w którym ogłoszono pierwotny tekst tego aktu albo jego ostatni tekst jednolity, z dopiskiem «z późn. zm.»”.
Z kolei w publikowanych oficjalnych zbiorach orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego można ostatnio zauważyć konsekwentne stosowanie drugiego z wymienionych wyżej wariantów (tj. ze zm.). Podobnie czynią, choć nie wszystkie, periodyki prawnicze. W innych wydawnictwach najczęściej chyba spotykana jest formuła z późn. zm.
Formuła ze zm. ma dwie zalety: jest najkrótsza i nie jest narażona na zarzut pleonazmu, odnoszony przez niektórych do formuł z użyciem przymiotnika (każda zmiana jest późniejsza w stosunku do tego, czego dotyczy).
Bolesław Banaszkiewicz
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!