bulion

 
bulion
22.06.2012
Szanowni Państwo!
Chciałbym się spytać, czy można przetłumaczyć angielskie słowo bullion – oznaczające nieprzetopione sztabki kruszcu – jako bulion? Słowniki bowiem nie uwzględniają podanego przeze mnie znaczenia, ograniczając się tylko do znaczeń gastronomicznych ('wywar z mięsa z dodatkiem warzyw'). Z drugiej strony, funkcjonują powszechnie takie pojęcia jak bulionizm, bulionista, bulionowy.
Z góry dziękuję za odpowiedź!
Polszczyzna zapożyczyła bulion z francuskiego bouillon, wzorując się na jego pisowni, a nie na wymowie (było to więc tzw. zapożyczenie graficzne). To samo francuskie słowo zostało inaczej przyswojone w języku angielskim: zachowano tu jego oryginalną pisownię i oryginalną wymowę. Na gruncie języka angielskiego bulion (bouillon) ma więc wyraźne znamiona obcości i przez to zapewne jest postrzegany jako potrawa bardziej wykwintna od polskiego bulionu (bulionu).
Dużo wcześniej jednak, bo w wyniku najazdu Normanów w XI w., angielszczyzna przyswoiła francuskie bouillon w jego dawnym francuskim znaczeniu 'mennica', które później w języku angielskim zmieniło się na 'złoto lub srebro w ilościach hurtowych'. Polskim odpowiednikiem może być 'kruszec', 'kruszec w sztabach', 'sztabki kruszcu' itp. Nie spotkałem się z tym, żeby ktoś w tym znaczeniu używał słowa bulion. Jeżeli tak się dzieje, jest to użycie środowiskowe.
Szerzej znany jest termin monety bulionowe, oznaczający monety z metali szlachetnych bite na cele inwestycyjne. Czasem nie podaje się na nich nawet wartości nominalnej, lecz zawartość kruszcu. Ich nazwę – podobnie jak słowa bulionizm 'teoria ekonomiczna utożsamiająca bogactwo państwa z zasobem szlachetnych kruszców' i bulionista 'zwolennik tej teorii' – polszczyzna zapożyczyła z języka angielskiego.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!