by-pass

 
by-pass
18.02.2002
Proszę Państwa, w języku technicznym często używane jest słowo bypass (z języka angielskiego) i pisane jako bajpas. Czy poprawniej jest kanał obejściowy (obejście) – tak ja uważam, ale inżynierowie często stosują – nawet w oficjalnych tłumaczonych dokumentacjach – bajpas lub piszą bypass.
Co ciekawe, w tej chwili mam tekst niemiecki o kotle odzyskowym i jest w nim użyte słowo angielskie bypass, w pisowni niemieckiej bez spójnika, by-pass. Niemcy dawniej stosowali Umleitung, co jest polskim odpowiednikiem obejścia (przewód obejściowy), a w dużych kotłach kanał obejściowy.
Pytanie brzmi: czy wolno i jest elegancko używać słowa bypas i jak pisać? – Chyba przez jedno s?
Zbigniew Rataj
Politechnika Śląska – nauczyciel akademicki.
Angielskie słowo by-pass, tak własnie zapisywane, miało dawniej jako główne znaczenie 'szosa omijająca miasto' (z by – m.in. 'obok' i pass – m.in. 'przechodzić'). Jako słowo wygodne i krótkie, zaczęło być używane w innych odniesieniach, nie tylko zreszta ściśle technicznych (jak sądzę, większość Polaków kojarzy je z chirurgią). Pisownia oryginału wciąż, jak się zdaje, dominuje, choć nie da się wykluczyć, że z czasem spolszczone słowo będzie częściej zapisywane jako bajpas, co już sie zdarza. Na razie radzę zapisywać by-pass lub, co jeszcze lepsze, znaleźć polski odpowiednik. Jeśli słowo obejście nie jest zbyt wieloznaczne, byłoby najlepsze, ale i kanał obejściowy czy przewód obejściowy wydają się dobre.
Pozdrawiam -
Jerzy Bralczyk, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!