dać kosza, dostać kosza

 
dać kosza, dostać kosza
1.01.2015
Szanowni Państwo,
dlaczego trzeba wynieść kosz śmieci, ale od dziewczyny dostaje się kosza?
Łączę stosowne wyrazy
Miłosz Pieńkowski
Pochodzenie zwrotów dać kosza i dostać kosza wyjaśnia Julian Krzyżanowski w pierwszym tomie trylogii Mądrej głowie dość dwie słowie. Wyjaśnienie jest długie i trudne do powtórzenia, zachęcam więc, aby Pan sam zajrzał do wymienionego źródła. Autor powołuje się na dawne zwyczaje i anegdoty, które nie miały wcale bezpośredniego związku ze staraniami niefortunnego kawalera, tylko dotyczyły ogólnie doznawanych niepowodzeń i ośmieszania się przy tym.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
  1. 1.01.2015
    W sprawie kosza: chyba pytającemu chodziło o to dlaczego biernik od rzeczownika kosz jest normalnie kosz, a w przytoczonym zwrocie kosza.
    Z poważaniem
    Łukasz
  2. 1.01.2015
    Forma biernika – kosz czy kosza – zależy od podrodzaju gramatycznego: bezkońcówkowy biernik jest właściwy rzeczownikom męskim nieżywotnym, biernik z końcówką -a – rzeczownikom żywotnym. Podrodzaje te nie są zależne ściśle od znaczenia rzeczownika, w szczególności wiele jest rzeczowników męskich żywotnych, które nie oznaczają istot żywych. Tak było też dawniej, przykłady konfliktu między znaczeniem a podrodzajem gramatycznym rzeczowników męskich widoczne są już w tekstach XVI-wiecznych. Mają one związek z kształtowaniem się rodzaju gramatycznego w polszczyźnie.
    Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego