fakt dokonany

 
fakt dokonany
21.09.2008
Czy wyrażenie fakt dokonany jest poprawne? Pokłóciłem się kiedyś o to z dziewczyną. Bardzo zależy mi na odpowiedzi. Z góry dziękuję.
Zamiast się kłócić należało zajrzeć do Korpusu Języka Polskiego PWN (mały fragment jest dostępny bezpłatnie na naszych stronach WWW) albo posłużyć się wyszukiwarką internetową. Przykłady pokazują, że o faktach dokonanych mówimy, gdy jakieś zmiany zaszły nieodwracalnie, zwykle za sprawą kogoś, kto chciał, aby zaszły i aby nie dało się ich odwrócić, np. „Jedynym zadaniem polityki – powiada [Machiavelli] – jest zdobycie i utrzymanie władzy. Osiąga się to nie przedstawianiem racji, lecz siłą fizyczną, wojskową, siłą faktów dokonanych” (Jerzy Adamski, Świat jako niespełnienie, albo samobójstwo Don Juana).
W niektórych słownikach fakt dokonany został już opisany jako związek frazeologiczny, np. w Innym słowniku języka polskiego PWN (2000). Że jest to istotnie związek frazeologiczny, a nie doraźne połączenie wyrazowe, świadczy to, że nie mówimy normalnie o faktach niedokonanych. Następujący aforyzm Leca można uznać za autorski wyjątek, potwierdzający regułę: „W historii i fakty niedokonane się liczą”.
Mirosław Bańko, PWN
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego