fakt dokonany

 
fakt dokonany
21.09.2008
Czy wyrażenie fakt dokonany jest poprawne? Pokłóciłem się kiedyś o to z dziewczyną. Bardzo zależy mi na odpowiedzi. Z góry dziękuję.
Zamiast się kłócić należało zajrzeć do Korpusu Języka Polskiego PWN (mały fragment jest dostępny bezpłatnie na naszych stronach WWW) albo posłużyć się wyszukiwarką internetową. Przykłady pokazują, że o faktach dokonanych mówimy, gdy jakieś zmiany zaszły nieodwracalnie, zwykle za sprawą kogoś, kto chciał, aby zaszły i aby nie dało się ich odwrócić, np. „Jedynym zadaniem polityki – powiada [Machiavelli] – jest zdobycie i utrzymanie władzy. Osiąga się to nie przedstawianiem racji, lecz siłą fizyczną, wojskową, siłą faktów dokonanych” (Jerzy Adamski, Świat jako niespełnienie, albo samobójstwo Don Juana).
W niektórych słownikach fakt dokonany został już opisany jako związek frazeologiczny, np. w Innym słowniku języka polskiego PWN (2000). Że jest to istotnie związek frazeologiczny, a nie doraźne połączenie wyrazowe, świadczy to, że nie mówimy normalnie o faktach niedokonanych. Następujący aforyzm Leca można uznać za autorski wyjątek, potwierdzający regułę: „W historii i fakty niedokonane się liczą”.
Mirosław Bańko, PWN
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!