helikopter

 
helikopter
8.10.2011
Witam!
Zastanawia mnie, czy w języku polskim występuje wyraz helikopter, czy powinno się mówić śmigłowiec?
Nie znam słownika ani poradnika językowego, w którym potępiono by helikopter dlatego, że jest słowem obcym. Witold Doroszewski w poradniku O kulturę słowa (tom 1, 1962) przyznaje wprawdzie, że rodzimy śmigłowiec jest tworem udanym, ale zaznacza, że potencjalnie mylącym, gdyż przywodzi na myśl dowolny samolot ze śmigłem. Zauważa też, że gdyby chcieć po polsku oddać budowę słowa helikopter, złożonego z cząstek greckich, to należałoby mówić śmigłoskrzydłowiec.
Z dzisiejszej perspektywy najciekawsze w wypowiedzi Doroszewskiego jest bodaj to, że helikopter traktuje on jako rodzaj samolotu. Czy w 1. połowie XX wieku, tj. w czasie, gdy Doroszewski przyswoił sobie słowo samolot, oznaczało ono dowolną maszynę latającą? Międzywojenny Słownik wyrazów obcych Arcta (1936) zdaje się to potwierdzać, o helikopterze napisano tu: „typ samolotu: śmigłowiec”. Współczesne encyklopedie polskie odsyłają helikopter do śmigłowca, a ten ostatni opisują jako „statek powietrzny” (a więc już nie samolot).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!