Rychliczka

 
Rychliczka
11.06.2019
Dobry wieczór,
w XVII-wiecznym dokumencie napotkałem taki zapis: Elżbieta, córka kusnierza (...) ktora ponieważ pierwszą córką a rychliczką była, dla tego cech kusnierski nie chciał jey nieść ani płachty dać, ani na pogrzeb iść (...) była bez kazania chowana.

Kim była rychliczka, który to status pociągał za sobą takie odrzucenie w społeczności?

Dziękuję za pomoc,
Łukasz
Szanowny Panie!
Prawdopodobnie rychliczka to osoba, która miała rychlicę (por. gruźliczka ‘kobieta chorująca na gruźlicę’). W Słowniku staropolskim M. Arcta znajdujemy, że rychla, rychlica, rykla, rytla to ‘krosta czerwona, żarnica, kur’. W Słowniku ilustrowanym języka polskiego Arct wyjaśnia znaczenie wyrazu kur – z ukr. żarnica, odra (choroba zakaźna) oraz  żarnice (-nic) – gorączka potna, połączona z wysypką czerwoną na całym ciele, najczęściej spotykana u dzieci, kur. Wypada podkreślić, że jakkolwiek etymologia słowa jest bardzo przekonywająca (na lęk przez chorobą zakaźną wskazuje kontekst), to trzeba by ją potwierdzić w innych (dalszych) przykładach.
Kazimierz Sikora, Uniwersytet Jagielloński
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego