jak siódme dziecko stróża

 
jak siódme dziecko stróża
12.05.2009
Szanowni Państwo,
mój tata zwykł mówić o kimś, że „wygląda jak siódme dziecko stróża”. W wyszukiwarce Google znalazłem kilkadziesiąt przykładów użycia tego połączenia. Nie znalazłem jednak jego słownikowej definicji. Jestem zainteresowany, jakie jest jego znaczenie i skąd się wzięło.
Dziękuję.
Pozdrawiam
Cytuję własny Słownik porównań, gdyż w kilku innych, dużo większych słownikach polszczyzny porównania tego nie znalazłem: „wygląda ktoś jak... (...) ...jak siódme dziecko stróża – jest źle ubrany i zaniedbany”. Pochodzenia tego zwrotu można się tylko domyślać. Stróż – później nazwany dozorcą, a jeszcze później gospodarzem domu – niekoniecznie musiał mieć aż siedmioro dzieci i zbyt mało środków na ich utrzymanie, ale najwyraźniej taki jego wizerunek utrwalił się w świadomości Polaków.
Nawiasem mówiąc, konwencjonalne porównania bywają chętnie rozszerzane, aby przywrócić im świeżość i obrazowość. Oto przykład: „Czy może zrobić jej pani taki makijaż, żeby wyglądała starzej i nieatrakcyjnie? Jak siódme dziecko stróża trzy dni po utopieniu...” (Marcin Wolski, Alterland).
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego