kłopotliwe drobiazgi interpunkcyjne

 
kłopotliwe drobiazgi interpunkcyjne
25.05.2010
Jaka powinna być interpunkcja w wyliczankach typu: zielony, ale nie niedojrzały, mądry, ale nie przemądrzały, oraz szybki jak błyskawica? Chodzi mi o to, czy w tym wypadku przed oraz powinien być przecinek?
A czy w konstrukcjach z myślnikiem (słabszy – stopnia pierwszego, oraz silniejszy – stopnia drugiego) też powinien się tam znaleźć? Gdyby były tam same przecinki, nie miałabym wątpliwości, ale myślniki trochę zbijają mnie z tropu.
Dziękuję i pozdrawiam.
Anna
Rozumiem, że zielony, ale nie niedojrzały, mądry, ale nie przemądrzały, oraz szybki jak błyskawica to jeden przykład składający się z trzech członów współrzędnych, a nie trzy niezależne przykłady. Przed oraz użyłbym przecinka, aby zapobiec niezamierzonej interprtetacji, w której słowa szybki jak błyskawica byłyby przeciwstawione słowu mądry (tzn. mądry, ale (...) szybki jak błyskawica).
Zamiast drugiego przykładu pozwolę sobie użyć wyrazistszego, mam nadzieję, że zgodnie z Pani intencją: „Wybrano Pawła – bo najwyższy, Piotra – bo najgrubszy oraz Monikę – bo najbardziej wygadana”. Jak Pani widzi, nie postawiłem przecinka przed oraz, gdyż spójnik ten sam z siebie przecinka nie wymaga, a nie jest też tak, aby w podanym zdaniu przed oraz kończyła się jakaś fraza, którą obustronnie należałoby ująć w przecinki. Pani niepewność wynika, jeśli trafnie zgaduję, stąd, że myślniki w podanym przykładzie występują bez pary, każdy samotnie. Tak jednak bywa, są myślniki rozdzielające („Czytam – bo lubię”) i wydzielające („Czytam – albo i nie czytam – nie twoja sprawa”).
Mirosław Bańko, PWN
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego