meritum i podobne

 
meritum i podobne
16.02.2015
Dzień dobry,
od kilku dni nie daje mi spokoju następująca kwestia: skąd akcent proparoksytoniczny w wyrazie meritum? Słowa zapożyczone z końcówką -um, takie jak liceum, akwarium, a nawet – wbrew rosnącej w mediach popularności trzeciej sylaby od końca – muzeum, akcentujemy wszak paroksytonicznie. Jakie zasady regulują akcentowanie w wyrazach zapożyczonych?
Pozdrawiam serdecznie
tw
Zasady opisano np. w haśle problemowym akcent w słownikach poprawnej polszczyzny PWN. Stanowią ogólnie, że wyrazy o określonych zakończeniach, mające źródło w łacinie (czasem w łacinie i grece), akcentowane są w języku starannym na trzeciej sylabie od końca. Niestety, są wyjątki, uzasadnione np, tym, że niektóre takie wyrazy, jak choćby muzeum lub akwarium, wzięliśmy bezpośrednio z niemieckiego, gdzie mają akcent paroksytoniczny. Poza tym wprowadzenie dwóch norm akcentowania, wzorcowej i użytkowej, skomplikowało sprawę w szczegółach, gdyż trudno powiedzieć, dlaczego np. w NSPP dopuszcza się potocznie akcent miNImum i maKSImum, a nie dopuszcza meRItum. Myślę, że jest to niedopatrzenie i że wymowa wszystkich tych trzech rzeczowników powinna być jednakowa: z akcentem proparoksytonicznym (jak w łacinie) w normie wzorcowej, a z akcentem paroksytonicznym w normie użytkowej.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!