nazwy mieszkańców

nazwy mieszkańców
18.04.2002
18.04.2002
W j. polskim wielką literą piszemy nazwy mieszkańców krain geogr. i państw, czy miast też?
Jak utworzyć nazwy mieszkańców od: Dalmacji, Damaszku, Teheranu, Transylwanii, Hany(hanak?), Liptowa, Zahoria(zahorak?), Alabamy, Archangielska, Alabamy, Arnhem, Bahamów, Baltimore, Barcelony, Belfasu, Bermudów, Bilbao, Bogoty, Brighton, Brna, Bukaresztu, Capri, Cordoby, Dachau, Dakaru, Dortmundu, Dubrownika, Edinburghu. Florydy, Frankfurtu, Gemeru, Gibraltaru, Głuchołazów, Granady, Haagi, Istambułu, Jeruzalem, południowej Ameryki, Kandaharu, Karwiny, Kopenhagi, Krymu, Kisuc, Lichtensztajnu, Liverpoolu, Madrytu, Ołomuńca, Opawy, Ostrawy, Pilzna, Quebecku, Rotterdamu, Sewastopolu, Sztokholmu, Strasbourgu, Tokaju, Transylwani, Użhorodu, Verony, Waszyngtonu, Wieliczki i Genewy?
Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedż, pozdrawiam
W. Borkowski
Nazwy mieszkańców miast, wsi, osiedli itp. zapisujemy małą literą. Tworzenie nazw mieszkańców jest, jeżeli chodzi o reguły ogólne, dość proste, w szczegółach jednak dość skomplikowane, toteż zachęcam do zapoznania się z odpowiednimi fragmentami mojego Słownika nazw własnych.
Wspomniana reguła ogólna powiada, iż nazwy mieszkańców tworzymy, dodając do tematu nazwy miejscowej, przyrostek -anin (albo żeński przyrostek -anka), -czyk (albo żeński -ka), ewentualnie -ak (ten jednak występuje głównie w języku potocznym). Przyrostek -anin dołączamy zwykle do nazw polskich, -czyk głównie do nazw obcych. W każdym wypadku możemy sobie poradzić, tworząc nazwy opisowe według schematu „mieszkaniec X”.
Obszerny zbiór nazw podanych przez Pana uporządkowałem alfabetycznie, gwiazdką oznaczyłem nazwy, których nie spotkałem dotąd w tekstach, ale które można łatwo utworzyć.
Alabama – Alabamczyk, Archangielsk – archangielczyk, Arnhem – *arnhemczyk, Bahamy – Bahamczyk, Baltimore – baltimorczyk, Barcelona – barcelończyk, Belfast – opisowo, Bermudy – Bermudczyk, Bilbao – opisowo, Bogota – bogotanin, Brighton – brightończyk, Brno – brneńczyk, Bukareszt – bukareszteńczyk, Capri – opisowo, Cordoba – opisowo, Dachau – opisowo, Dakar – dakarczyk, Dalmacja – Dalmatyńczyk, Damaszek – damasceńczyk, Dortmund – dortmundczyk, Dubrownik – *dubrowniczanin, Edynburg – edynburczyk, Floryda – opisowo, Frankfurt – frankfurtczyk, Gemer (miejscowość na Słowacji) – gemerczyk, Genewa – genewczyk, Gibraltar – Gibraltarczyk 'mieszkaniec terytorium', ale gibraltarczyk 'mieszkaniec miasta', Głuchołazy – głuchołazianin, Granada – opisowo, Haga – hażanin, Istambuł – opisowo, Jerozolima (Jeruzalem to przestarzały wariant tej nazwy) – jerozolimczyk, Kandahar – kandaharczyk, Karwina – karwinianin, Kopenhaga – opisowo, Krym – opisowo, Liechtenstein – opisowo, Liptowa – liptowianin, lokalnie zapewne też liptowiak, Liverpool – liverpoolczyk, Madryt – opisowo, Ołomuniec – *ołomuńczyk, Opawa – *opawianin, Ostrawa – ostrawianin, Pilzno – pilźnianin, Ameryka Południowa – opisowo, Quebec – opisowo, Rotterdam – rotterdamczyk, Sewastopol – *sewastopolczyk, Strasbourg albo Strasburgstrasburczyk, Sztokholm sztokholmczyk, Teheran – teherańczyk, Tokaj – *tokajczyk, Transylwania – *Transylwańczyk, Użhorod – *użhorodczyk, Waszyngton – Waszyngtończyk 'mieszkaniec stanu', ale waszyngtończyk 'mieszkaniec miasta', Werona – *werończyk, Wieliczka – wieliczanin, Zahoria (region w Chorwacji) – Zahoryjczyk.
Nazw Hana||Hany(?) i Kisuce nie odnalazłem ani w urzędowym wykazie nazw polskich miejscowości, ani w okazałym „The 21st Century World Atlas” (Trident Press International, 1998), z czego wnioskuję, że są to małe miejscowości poza granicami Polski. Można próbować tak: hańczyk, kisuczanin, choć stanowczo lepiej użyć formy opisowej.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Zapraszamy do udziału w plebiscycie

MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2022!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

WYRAŻAJ SIĘ... PO POLSKU!

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Zagłosuj
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. Gottlieba Daimlera 2. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym o przysługujących Państwu Prawach, znajdą Państwo w Polityce Prywatności.

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2022"!