obłuda i cynizm

 
obłuda i cynizm
1.09.2014
W poradzie obłuda i cynizm zauważył Pan, że „nie można być jednocześnie obłudnikiem i cynikiem, przynajmniej nie w tej samej sprawie”. Przeszukanie stron WWW pod kątem wyrażeń cyniczny i obłudny oraz obłudny i cyniczny pokazuje jednak, że obłuda i cynizm idą w parze dosyć często, przynajmniej w tekstach. Nawet w ISJP (s.v. obłudny) znalazł się przykład: „Była cyniczna i obłudna”, a w Wielkim SJP wśród typowych połączeń obłudy jest obłuda i cynizm. O czym to może świadczyć?
Zainteresowało mnie to pytanie, więc wyszukałem poradę, o którą Pan pyta, i przytaczam ją tu w całości:
Obłudnik mówi co innego, niż myśli, cynik zaś otwarcie kwestionuje uznane wartości i autorytety. Rzeczywiście nie są to antonimy, ale bliskie są antonimom o tyle, że nie można być jednocześnie obłudnikiem i cynikiem, przynajmniej nie w tej samej sprawie.

Wydaje mi się, że nadal (po trzech latach) mógłbym się pod nią podpisać, a wymienione przez Pana przykłady mogą świadczyć jedynie o tym, że pewne postawy towarzyszą sobie, nawet jeśli – logicznie rzecz biorąc – wzajemnie się wykluczają. Ktoś może na przykład w jednej chwili być obłudnikiem, a w drugiej cynikiem (por. zdanie „Była cyniczna i obłudna” w ISJP), możemy też cynizm kojarzyć z obłudą jako postawy dość bliskie (por. obłuda i cynizm w WSJP).
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!