około

 
około
22.12.2011
Szanowni Państwo,
czy zawsze należy rezygnować z około, kiedy następuje po nim rzeczownik w innym przypadku niż dopełniacz (i niedający się postawić w dopełniaczu) – nawet wtedy, gdy tekst jest specjalistyczny? Teksty specjalistyczne są z reguły rozbudowane, a dodatkowe używanie terminu mniej więcej wydłuża je jeszcze bardziej:) Czy w tym względzie można pójść za uzusem i przejrzystością tekstu?
Dziękuję i pozdrawiam,
Elżbieta
Już w 1994 r. w Słowniku wyrazów kłopotliwych proponowaliśmy (razem z red. Marią Krajewską), aby rozróżniać przyimek około, łączący się z dopełniaczem, i partykułę około, jak inne partykuły pozbawioną rekcji. Przykłady użycia tej ostatniej tam podane to: władać około dziesięcioma językami, zwiększyć zatrudnienie o około czterdzieści procent, wrócić do sił dzięki około dwumiesięcznemu pobytowi w sanatorium, myśleć o około dwumiesięcznym urlopie. Rozróżnienie przyimka i partykuły około zostało podtrzymane W Innym słowniku języka polskiego (PWN, 2000), a następnie w Uniwersalnym słowniku języka polskiego (PWN, 2003) i w Wielkim słowniku poprawnej polszczyzny (PWN, 2004). Poprzednie wydanie tego ostatniego (Nowy słownik poprawnej polszczyzny, 1999) pod tym względem się różni, tzn. nie przewiduje możliwości użycia słowa około z rzeczownikiem innym niż w dopełniaczu. Zarówno jednak NSPP, jak w WSPP kwestionują poprzedzanie „przyimka” około innym przyimkiem, skąd wynika, że zmiana wprowadzona w WSPP była powierzchowna i nieprzemyślana. Pozycja poprzyimkowa bowiem (np. za około pięć minut) to jedna z tych, w których około przestaje być przyimkiem, a staje się partykułą.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego