podmiot szeregowy

podmiot szeregowy
2.10.2009
2.10.2009
Chciałabym się zapytać o poprawność następującego zdania: „Piotrek wraz z przyjaciółmi spędzali wakacje nad morzem”. Czy zamiast spędzali nie powinno się użyć formy spędzał, w końcu to Piotrek jest podmiotem w tym zdaniu? Z drugiej strony powiedziałabym bez wahania: „Piotrek i przyjaciele spędzali wakacje nad morzem”.
Pozdrawiam
Iza Sieńko
Wszystko zależy od tego, jak ważny jest dla nadawcy tekstu Piotrek w porównaniu z jego przyjaciółmi. Jeśli ważniejszy od nich i ma być wyeksponowany w zdaniu, to należy użyć orzeczenia w liczbie pojedynczej: „Piotrek wraz z przyjaciółmi spędzał…”. Jeśli natomiast przyjaciele Piotrka są nie mniej ważni od niego, to orzeczenie powinno mieć formę liczby mnogiej: „Piotrek wraz z przyjaciółmi spędzali…”. U Brzechwy w jednym z wierszy czytamy: „Konik polny z bożą krówką poszli raz ku Kalatówkom”, skąd od razu widać, że intencją autora było potraktować konika i bożą krówkę na równi.
Inaczej jest ze zdaniami typu „Piotrek i przyjaciele spędzali wakacje nad morzem”. Tu orzeczenie musi być w liczbie mnogiej.
Sposób uzgodnienia podmiotu i orzeczenia w zdaniach z tzw. podmiotem szeregowym to jedno z bardziej złożonych zagadnień polskiej składni. Wybór liczby, rodzaju i osoby orzeczenia zależy od różnych czynników, m.in. pozycji podmiotu w stosunklu do orzeczenia, spójnika łączącego człony podmiotu, a także znaczenia tych członów.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego