przykłady elipsy

 
przykłady elipsy
28.04.2014
Szanowna Poradnio,
czy w zdaniach typu: „Otworzono mi i poprowadzono mnie do pokoju” użycie mnie jest obligatoryjne? Czy nie mogłoby być: „Otworzono / Otworzył mi i zaprowadzono / zaprowadził do pokoju”? A czy w następującym przykładzie konieczne jest ponowienie orzeczenia? „Patrząc na nią, nie czułem przyjaźni, lecz (czułem?) miłość”.
Dziękuję za odpowiedź.
Nie może Pan pominąć słowa mnie w pierwszym zdaniu, ponieważ reprezentuje ono inny przypadek (biernik) niż wcześniej obecne w zdaniu mi (celownik). Można by dokonać takiej operacji, gdyby oba zaimki stały w tym samym przypadku, np. „Wpuszczono mnie przez otwarte drzwi i zaprowadzono do pokoju”.
Z tego samego powodu nie można powiedzieć np. „Jedni pchają, a inni ratują ten kraj od zguby”, gdyż pierwszy czasownik wymaga innego przyimka (do) niż drugi (od).
W drugim Pana przykładzie nie trzeba jednak powtarzać orzeczenia, mimo że rekcja czasownika czuć jest inna z przeczeniem niż bez przeczenia. Wyjątek ten dotyczy wszystkich podobnych konstrukcji, niezależnie od tego, czy składnik pominięty znalazłby się na drugim miejscu (jak u Pana), czy na pierwszym, por. „On czuł, a ona nie czuła miłości”.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!