przysłówki odprzymiotnikowe dawniej

 
przysłówki odprzymiotnikowe dawniej
28.12.2007
Jak w języku prasłowiańskim tworzono przysłówki odprzymiotnikowe i skąd w polszczyźnie taka dwoistość form, jak np. lekko i starpolskie lekce albo srogo i srodze?
W języku prasłowiańskim nie było klasy przysłówków odprzymiotnikowych. Wyrazy, które dziś tworzą tę klasę, należały do regularnych paradygmatów tzw. odmiany prostej (rzeczownikowej) przymiotników. Są to przede wszystkim:
  1. formy typu lekko, srogo, wysoko, także mało, blisko (genetycznie M. i B. lp. r.n.)
  2. formy typu lekce, srodze, wysoce, także źle, wkrótce (genetycznie Msc. lp. r.m. i n.)
  3. wyrażenia typu z daleka, do syta, bez mała (przyimki z dawnym D. lp. przymiotnika) oraz po polsku, po cichu (przyimki z dawnym C. lp. przymiotniku w odmianie prostej).

A zatem oboczność form przysłówków typu lekko, lekce, z lekka jest spowodowana kontynuacją różnych przypadków przymiotnika (kolejno: mianownika, miejscownika i dopełniacza lp.).
Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!