słowa pochodzenia baskijskiego

 
słowa pochodzenia baskijskiego
24.05.2004
Czy w języku polskim, oprócz imienia Ksawery, są jakieś słowa pochodzenia baskijskiego? Jeśli tak, to jakie…
O ile mi wiadomo, nie ma w języku polskim ani jednego słowa będącego bezpośrednim zapożyczeniem z baskijskiego, jest natomiast kilka słów, które przejęliśmy za pośrednictwem innych języków.
Z języka Basków pochodzi nazwisko Bolivar, nosił je bohater wojen o niepodległość krajów Ameryki Południowej. Wywodzi się ono z baskijskiej nazwy miejscowej Bolibar, która powstała z wyrazów bolu 'młyn' i Ibar 'nazwa rzeki'. Od nazwiska bohatera na gruncie języka hiszpańskiego powstały wyrazy Boliwia i boliwar 'jednostka monetarna'. Już w polszczyźnie utworzyliśmy wyrazy Boliwijczyk, Boliwijka, boliwijski, które możemy uznać za spokrewnione z baskijskim źródłosłowem, choć jest to już dalsze powinowactwo.
Baskijski źródłosłów ma również mieć nazwa Zatoka Biskajska, która wywodzi się prawdopodobnie ze słowa biskar 'górzysta kraina' (Baskonia – jak wiadomo – leży w górach).
Są też wyrazy pospolite o takim rodowodzie. Niektóre angielskojęzyczne źródła podają, że słowo anchois (ang. anchovy) może wywodzić się z baskijskiego anchu 'suszona ryba', a to z kolei z anchuva 'suszony'.
Z kolei wyraz sylwetka, który powstał od nazwiska de Silhouette (nosił je pewien francuski polityk żyjący w XVIII w.), ma dłuższą historię, niż można sądzić po lekturze naszych słowników etymologicznych – Silhouette to francuski zapis baskijskiego nazwiska Zilhueta.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!