szybkość i prędkość

 
szybkość i prędkość
23.05.2007
Chciałbym prosić o wyjaśnienie sposobu użycia słów szybkość i prędkość. W jakich sytuacjach należy użyć pierwszego, a w jakich drugiego słowa? A może mogą być stosowane wymiennie?
Pozdrawiam
Szybkość i prędkość są synonimami, gdy chodzi o to, jak szybko się coś porusza. Fizycy w tym znaczeniu wolą prędkość, dlatego w tekstach naukowych i technicznych przeczytamy raczej o prędkości ruchu niż o szybkości ruchu.
Szybkość ruchów jest jednak dobrym sformułowaniem, gdy chodzi np. o to, jak szybko ktoś rusza rękami. Także szybkość zmian i szybkość reakcji (czyjejś lub czegoś) to sformułowania poprawne, podczas gdy prędkość zmian i prędkość reakcji są tak rzadkie, że wydają się błędem. Podobna do reakcji jest pod tym względem decyzja, co zresztą znajduje uzasadnienie w łączliwości podstawowego przymiotnika: czyjeś decyzje mogą być szybkie, ale nie prędkie.
Reasumując, szybkość i prędkość są synonimami, gdy chodzi o to, jak szybko coś się porusza (przy czym w tekstach specjalistycznych daje się pierwszeństwo prędkości). Natomiast gdy chodzi o jakieś zmiany, czyjeś działania lub decyzje, szybkość jest słowem dominującym.
Mirosław Bańko, PWN
  1. 23.05.2007
    Jeden z czytelników naszej poradni, pan Robert Pałka, napisał: „Chciałem zauważyć, że dla fizyków szybkość jest wartością prędkości, co oznacza, iż nie są to synonimy – prędkość jest wartością wektorową, natomiast szybkość skalarną''. Dziękujemy za sprostowanie.
    Mirosław Bańko, PWN
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego