transkrypcja wyrazów japońskich

 
transkrypcja wyrazów japońskich
18.06.2008
Szanowni Państwo!
Mam pytanie dotyczące prawidłowego zapisu nazw japońskich. Nazwy te to określenia związane ze sztukami walki, np. n. kata (Shi-So-Chin, Matsumura), pozycji (np. Zenkutsu-dachi – pozycja przednia), ciosów (Yoko Enpiuchi – uderzenie łokciem), sztuk walki (np. To-de – sztuka walki bez użycia broni). Czy każdy z członów powinien być pisany małą literą, czy pierwszy wielką, a kolejne małą? Czy stosować w zapisie dywiz, czy lepiej rozdzielać je spacją?
Pozdrawiam.
Do zapisu wyrazów japońskich stosuje się międzynarodową transkrypcję Jamesa Curtisa Hepburna. Samogłoski a, i, u, e, o wymawia się tak samo jak w wyrazach polskich, a te z górną kreską wymawia się z podwójnym iloczasem i zapisuje z kreską (np. ē – wym. [ee], ī – wym. [ii], ū – wym. [uu]). Spółgłoski zapisywane jako ch, j, sh, ts, w, z, y wymawia się jak polskie ć, , ś, ts, u/ł, dz, j. Popularne nazwy geograficzne (np. Kioto) i terminy japońskie, które weszły na stałe do języka polskiego (np. kimono), zapisuje się w wersji spolszczonej i (w tekście drukowanym) bez kursywy [chyba że są same przedmiotem uwagi, jak w naszej poradni, Red.]. Inne terminy wyróżniamy kursywą.
W literaturze japonistycznej można spotkać się z kilkoma sposobami zapisu japońskich terminów (chodzi o pisownię łączną, oddzielną i z dywizem). Niektóre z nich są już obecnie zdecydowanie nieużywane (np. zapisy z dywizem). Ważne jest, aby w całym tekście konsekwentnie trzymać się jednego sposobu zapisu.
Podane nazwy ciosów oraz pozycji piszemy łącznie (np. shosochin, tode), tak samo jak piszemy (karate – dosł. 'puste ręce', gdzie członów znaczeniowych kara 'puste' i te 'ręce' nie rozdzielamy) bądź oddzielnie (np. shi so chin, to de), dzieląc nazwy na człony znaczeniowe (np. zenkutsu dachi – dosł. 'pozycja wychylenia do przodu', gdzie dachi to pozycja, a zenkutsu to 'wychylenie do przodu'). Zapisujemy je małą literą, tak jak nazwy sztuk walki (np. karate), gdyż nie są to nazwy własne.
Monika Włostowska, japonistka
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego