trefić

 
trefić
8.06.2011
Witam,
czy wyrażenie trefić warkocz jest poprawne? Niemal wszystkie źródła, do których udało mi się dociec, mówią o trefieniu jako o 'karbowaniu, lokowaniu'. Można więc trefić loki, perukę – ale czy warkocz?
Pytanie zrodziło się przy okazji lektury Laury i Filona autorstwa F. Karpińskiego, gdzie już w niemal pierwszych słowach (http://literat.ug.edu.pl/krpnski/002.htm) napotkamy: „Nie będę sobie warkocz trefiła,/ Tylko włos zwiążę splątany”.
Z poważaniem,
M.
Trefić włosy – jak wynika np. ze słownika pod red. W. Doroszewskiego – to nie tylko układać je w loki, ale także czesać je w określony sposób, raczej wykwintny niż prosty. U Karpińskiego słowo warkocz może występować po prostu w znaczeniu 'włosy', taka figura poetycka – określana po łacinie słowami pars pro toto 'część za całość' – nie była rzadkością w poezji. Z wiersza wynika, że tytułowa Laura rezygnuje z trefienia włosów, aby nie spóźnić się na spotkanie z ukochanym, ale z „włosem splątanym”, nietrefionym, niedbałym lepiej wpisuje się w model poezji sentymentalnej, która lubiła ukazywać postaci z ludu i mówić o prostych uczuciach.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!