ul. Obwodnia (nie: Obwiednia) Południowa, Północna

 
ul. Obwodnia (nie: Obwiednia) Południowa, Północna
8.02.2018
Jeśli dana ulica miasta jest uznana przez użytkowników języka/opinię lokalną jako obwodnica i od lat tak się ją właśnie nazywa np. przy objaśnianiu komuś trasy, to czy oficjalne nazwanie jej ulicą Obwiednią jest wariantem poprawnym czy raczej powinniśmy pozostać przy nazwie np. ul. Obwodnica Południowa 14/3. Obwiednia to rzeczownik z zakresu geometrii (vide Doroszewski), Rybnik ma od jakiegoś czasu ul. Obwiednią Południową i Obwiednią Północną. Będę wdzięczny za odpowiedź.
Istnieje para aspektowa czasowników obwieśćobwodzić ‘otoczyć, otaczać czymś dokoła’, ale tylko od drugiego możliwe są derywaty obwodnica, obwodnicowy. Kiedyś istniał jeszcze rzeczownik obwodnia (vide Słownik języka polskiego J. Karłowicza, A. Kryńskiego i W. Niedźwiedzkiego, Warszawa 1904, t. III, s. 534). Obwiednia jest – jak słusznie zauważa internauta – pojęciem z zakresu geometrii (‘miejsce granicznych przecięć krzywych, np. obwiednia elipsy, obwiednia płaszczyzn, obwiednia kuli) i z otaczaniem czegoś dokoła nie ma nic wspólnego. Jeśli Rada Miasta w Rybniku koniecznie chciała zastąpić określenie obwodnica czymś innym, powinna była sięgnąć właśnie po obwodnię (choć nie notują jej już współczesne słowniki) i wprowadzić nazwy: ul. Obwodnia Południowa, ul. Obwodnia Północna. Mieszkałoby się przy Obwodni Południowej, przy Obwodni Północnej, szłoby się na Obwodnię Południową, na Obwodnię Północną, miałoby się coś wspólnego z Obwodnią Południową, z Obwodnią Północną. Jak udało mi się ustalić w Urzędzie m. Rybnika, słowo obwiednia w znaczeniu ‘coś, co obwodzi’, wywiedzione rzekomo od bezokolicznika obwieść, obwodzić funkcjonuje tam środowiskowo i dlatego się na nie zdecydowano (nazwy ul. Obwiednia Południowa, ul. Obwiednia Północna obowiązują już od kilkunastu lat). Szkoda, że wprowadzając do obiegu owo nazewnictwo, nie poproszono o ekspertyzę językoznawczą. Jak widać, brzmienie Obwiednia razi część mieszkańców. Może więc nie jest jeszcze za późno na naprawienie błędu i wprowadzenie poprawnych językowo nazw ul. Obwodnia Południowa, ul. Obwodnia Północna lub ul. Obwodnica Południowa, ul. Obwodnica Północna?
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego