wykręcić numer

 
wykręcić numer
8.05.2009
Dawniej, kiedy w powszechnym użyciu były telefony tarczowe, telefonując mówiło się potocznie „Przekręcę do ciebie wieczorem”, „Proszę wykręcić prawidłowy numer kierunkowy”. Czy teraz, kiedy większość telefonów wyposażona jest w klawiaturę (przyciski), należałoby powiedzieć „Wystukam / Zastukam do ciebie”, czy też wciąż „wykręcę”?
Język nie zmienia się tak szybko jak rzeczywistość. W dosłownym znaczeniu byłoby logiczniej mówić dziś o wystukiwaniu numeru na klawiaturze telefonu, ale w różnych współczesnych tekstach – co więcej, odnoszących się do współczesnych realiów – wciąż spotykamy się z wykręcaniem numeru. Tym bardziej dotyczy to użyć mniej lub bardziej sfrazeologizowanych. „Przekręcę do ciebie wieczorem” rozumiemy jako zapowiedź kontaktu telefonicznego i jest nam w zasadzie obojętne, w jaki sposób ktoś ten zamiar osiągnie. Jeszcze wyraźniej sfrazeologizowany jest zwrot wykręcić komuś numer o znaczeniu 'zrobić komuś niemiłą niespodziankę'. Z całą pewnością nie należy go „poprawiać”, mówiąc: „Na drugi raz, jak mi taki numer wystukasz, to zobaczysz!”. Jeśli razi Pana wykręcanie numeru w odniesieniu do telefonu z guzikami, to proszę mówić wybrać numer. To ostatnie brzmi jednak trochę urzędowo, odpowiednie byłoby w komunikacie automatycznej centrali telefonicznej, podczas gdy w zwykłej rozmowie wykęcić numer brzmi naturalniej.
Możliwe, że za sto lat zwrot wykręcić numer będzie prawie tak samo zagadkowy jak dziś np. zbić kogoś z pantałyku.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego