wymowa skrótowców angielskich

 
wymowa skrótowców angielskich
25.12.2007
Jak powinno się czytać skróty utworzone od angielskich nazw? Razi mnie, gdy słyszę w reklamie telewizor LCD, czytane [el ce de]. Nie mówimy przecież [ce de rom] albo (komputer) [pe ce]. Z drugiej strony są USA ([u es a], a nie [ju es ej]) czy system ESP ([e es pe], a nie [i es pi]). Jaka jest poprawna wymowa i jaka reguła nią rządzi?
Dziękuję i pozdrawiam
W zasadzie nie ma powodów, aby angielskie skrótowce wymawiać z angielska, wiele zresztą (może większość) wymawiana jest po polsku. Dotyczy to zarówno starych zapożyczeń, np. USA, RAF, NATO, IRA, CEFTA, jak i nowszych, np. VHS, HTML, PDF, PIN.
Trudno wyjaśnić, dlaczego niektóre skrótowce angielskie literowane są z angielska, np. BBC, FBI, CIA. Być może ma to związek z tym, że przynajmniej niektóre a nich przyswoiliśmy najpierw w formie mówionej, a dopiero później pisanej.
Niektórych Polaków drażni, że łaciński z pochodzenia skrótowiec CV jest zwykle wymawiany po angielsku jako [s-iwi], a nie [cefał]. Zastanawiające też, że CD ma wariantywną wymowę, obcą [s-idi] lub spolszczoną [cede], podczas gdy DVD jest w zasadzie wymawiane tylko z angielska [diwidi]. Co do LCD, wymienionego w pytaniu, to sądzę, że zarówno jego angielska wymowa, jak i polska powinna być akceptowana.
Można zauważyć, że choć formy standardowe bywają wymawiane z angielska, to wyrazy pochodne mają wymowę spolszczoną, por. CV [s-iwi] i potoczną cefałkę) oraz PC [pis-i] i potoczny pecet.
Sposobem na polszczenie obcych skrótowców mogłoby być ich tłumaczenie – takie jakie stało się udziałem nazwy UNO 'United Nations Organization', przetłumaczonej na ONZ. Byłoby to rozwiązanie radykalne, ale przy obecnym tempie tworzenia nowych skrótowców i przy szerokim zakresie ich użycia mało wygodne. Skrótowce to bowiem internacjonalizmy ułatwiające porozumiewanie się. Choć nie trzeba zapożyczać ich razem z wymową, to zachowanie ich oryginalnej formy graficznej ułatwia komunikację.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!