zmiany w pisowni

 
zmiany w pisowni
11.06.2001
Jak pisze się wyrażenie nie opodal? W słowniku ortograficznym, który posiadam, wyrażenie to pisane jest oddzielnie. Natomiast w programie telewizyjnym, w którym wybiera się mistrza ortografii, wydawało mi się, że wyrażenie to napisane było razem. Czy tak należy to pisać? Przez takie niespodzianki w telewizji czuję, że tracę swoje wyczucie językowe. A może moja wiedza jest przestarzała? Jak człowiek, któremu kontakt z językiem polskim i ortografią skończył się wraz z ukończeniem szkoły średniej, ma zdążyć za zmianami w pisowni? Największe kłopoty obecnie sprawia mi właśnie pisownia łączna i rozdzielna. Wydaje mi się, że w ostatnich latach dużo się w tej kwestii zmieniło. Po co tak częste zmiany? Czy aby nie po to, by znawcy języka mieli co robić?
Nie opodal starsze słowniki kazały pisać rozdzielnie. Było to proste i logiczne, bo tak pisze się z cząstką nie większość innych przysłówków nieodmiennych, np. dość - nie dość, fair - nie fair, teraz - nie teraz itp. W latach 1992-1996 Komisja Kultury Języka Komitetu Językoznawstwa PAN wprowadziła jednak szereg drobnych zmian w pisowni, m.in. zalecono pisać łącznie nieopodal ze względu na znaczne rozpowszechnienie takiej formy, a także przez analogię do nieomal. W rezultacie najnowsze wydania Nowego słownika ortograficznego PWN podają obie pisownie jako równorzędne. Nie jest to częste, aby słownik sankcjonował jednocześnie pisownię łączną i rozdzielną, ale się zdarza - najwyrazistszym przykładem jest obecnie pisownia zaprzeczonych imiesłowów przymiotnikowych.
Zmiany w pisowni są uciążliwe, ale od czasu do czasu konieczne. Cieszą się z nich zazwyczaj nie ci, którzy dotychczasową pisownię znali dobrze, ale ci, którzy byli na bakier z ortografią. Jeśli chciałby Pan systematycznie przyjrzeć się nowym zmianom w ortografii, prosimy zajrzeć do Aneksu z orzeczeniami Komisji Kultury Języka w ostatnich wydaniach Nowego słownika ortograficznego PWN oraz do par. [168] w części wstępnej tego słownika, gdzie mowa o nowej pisowni imiesłowów. A jeśli ma Pan wątpliwości, czy wszystkie te zmiany były potrzebne, to cóż... - prosimy pisać do Rady Języka Polskiego, www.rjp.pan.pl.
Mirosław Bańko
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego