znaki specjalne

 
znaki specjalne
9.09.2002
Jak nazywają się po polsku znaki specjalne takie jak:

# / | $ @ ^ & ~ ( ) [ ] { }

i inne takie?
Znaki te bywają nazywane różnie w różnych odmianach polszczyzny – inaczej mówią informatycy i użytkownicy komputerów, inaczej były nazywane w języku zecerów i drukarzy, jeszcze inne nazwy pojawiają się w różnych polskich normach. Niektóre z tych znaków nie mają ustabilizowanych nazw również w innych językach łącznie z angielskim. Pełne omówienie tego zagadnienia to materiał na obszerny artykuł, krótko mogę więc przedstawić tylko swoje osobiste poglądy.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że $ to dolar, ~ to tylda, a ( ) to nawiasy okrągłe.
Nawiasy prostokątne to [ ], ale nawiasy klamrowe są już rozumiane różnie. Przeważnie nazywa się tak { }, ale można spotkać się też z odnoszeniem tej nazwy do [ ] (wówczas { } nazywane są potocznie wąsami).
Znak ^ jest potocznie całkiem słusznie nazywany daszkiem, jako jego nazwę oficjalną proponuję cyrkumfleks.
W potocznej angielszczyźnie znaki / i to slash i backslash. Polskie potoczne określenie ciach uważam za zręczne tłumaczenie słowa slash, ale lansowane przez niektórych wtyłciach w znaczeniu backslash jest dla mnie nieakceptowalne. W ogóle popieram tłumaczenie slash jako ukośnik. Znak to więc potocznie ciach lub oficjalnie ukośnik wsteczny, odwrotny itp.
Znak | jest stosowany rzadko i przez to sprawia mniej problemów; razem z dużymi komputerami IBM wymarło rozróżnienie między pionową kreską ciągła i z przerwą, które śladowo zachowało się w opisie odpowiedniego klawisza na niektórych klawiaturach. Potocznie nazywam go pałką, w sytuacjach bardziej formalnych opisuję jego kształ lub funkcję (znak alternatywy).
Propaguję nazywanie znaku & ampersandem, ponieważ jest to całkowicie jednoznaczne i wygodne.
Znak # wywodzi się z łacińskiego skrótu oznaczającej numer i w tej funkcji jest nadal używany w krajach anglosaskich. Z jego nieformalnych polskich nazw najbardziej podoba mi się płotek.
Największy problem sprawia @. Wylansowane przez telewizję odczytywanie tego znaku jako małpa jest już chyba nie do zwalczenia w języku potocznym. Historycznie jest to skrócony zapis łacińskiego słowa ad, używanego w języku angielskim jako skrót wieloznacznego słowa at, stosowanego głównie w znaczeniu 'po', 'w cenie'. Być może warto ożywić nazwę stosowaną przez zecerów: atka.
Janusz Bień, prof., Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego