znikające się

 
znikające się
11.01.2010
Czy rzeczowniki odsłowne na -anie, -enie, -cie utworzone od czasowników zwrotnych zachowują zaimek się? Czy poprawne są np. używane w reklamach wyrażenia skuteczny środek przeciwko poceniu, krem przeciw efektom starzenia?
Słówko się – niezależnie od tego, czy jest zaimkiem zwrotnym, czy pełni inną funkcję – czasem znika, np. w zdaniu „Jan boi się uśmiechnąć” mamy tylko jedno się, choć można by się spodziewać dwóch, por. boi się i uśmiechnąć się. W cytowanych reklamach sytuacja jest jednak inna, a brak się wynika prawdopodobnie z zasugerowania się tekstem oryginalnym, przypuszczalnie angielskim. Poprawnie by było: skuteczny środek przeciwko poceniu się oraz krem przeciw efektom starzenia się.
Nawiasem mówiąc, słowo efekt zwykle odnosimy do pozytywnych skutków czegoś, por. korzystne efekty, ale fatalne skutki, a także np. skutki pomyłki, raczej nie efekty pomyłki. W związku z tym zastanawiano się, czy należy mówiś o efektach starzenia się. Taka jest jednak poetyka reklamy, że nawet starzenie się ma w niej – czy też: dzieki niej – wyglądać efektownie. I oczywiście za efektowne starzenie się klienci muszą zapłacić (anti-aging creams nie są tanie).
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego