odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Dzieciaki czy dzieciaków?
    23.01.2018
    Czy biernik liczby mnogiej słowa dzieciak jest zależny od znaczenia tego słowa? Intuicyjnie formę dzieciaki rozumiem jako ‘dzieci’, a dzieciaków jako ‘dorosłych ludzi postępujących dziecinnie, nierozsądnie’. Jednak w słownikach albo forma dzieciaków nie występuje, albo jest jedynie oznaczona jako rzadka. Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Bułgarski wypiek burek
    23.01.2018
    Chciałabym spytać o odmianę bułgarskiego wypieku, którego nazwa w mianowniku brzmi burek. Czy należy ją odmieniać? A jeśli tak, to w jaki sposób?

    Bardzo dziękuję.
  • Schema
    23.01.2018
    Mam pytanie dotyczące odmiany słów obcojęzycznych, czy istnieją jakieś zasady w języku polskim lub rekomendacje Rady Języka. Np. odmiana słowa angielskiego schema w dopełniaczu Czy dane pasują do schem(a/y/a’y)?

    Spieram się ze znajomym, który uważa, że schema’y, ja uważam, że powinniśmy potraktować słowo tak jakby było polskie i tak je odmienić, tj. schemy (bazując na innej odpowiedzi do zapytania na stronie PWN), czy może pozostawić bez odmiany schema?
  • Obgryzać
    23.01.2018
    Obgryzując czy obgryzając (np. paznokcie)?
  • W cudzysłowie jak w rowie
    19.01.2018
    Która z form jest poprawna: Wyraz znajduje się w cudzysłowie czy Wyraz znajduje się w cudzysłowiu?
  • Takie buty!
    16.01.2018
    Jak powinno się powiedzieć – buty z Geoxu czy buty z Geoxa?
    Dziękuję i pozdrawiam.
  • Hashcode
    15.01.2018
    Jestem w trakcie pisania pracy dyplomowej z zakresu informatyki. Bardzo często muszę użyć pewnego terminu informatycznego, a mianowicie wyrazu hashcode. Problem pojawia się podczas odmiany tego wyrazu. Jaka powinna być jego właściwa forma? Obecnie mam:
    hashcodehashcode’ahashcode’owihashcode’ahashcode’emhashcodzie
    Czy może wariant z u jest lepszy, np.: generowanie hashcode’u?

    Z wyrazami szacunku
    Damian
  • Tablo, czyli tableau
    11.01.2018
    Chciałam zapytać‡ o rzeczownik tablo – czy wyraz ten jest nieodmienny, czy się odmienia? Jeśli jest odmienny, jak brzmi odmiana w liczbie pojedynczej i mnogiej?
    Dziękuję za odpowiedź i życzę zdrowych i pogodnych Świąt Bożego Narodzenia.
    Ina
  • Starawieś
    9.01.2018
    Proszę o informację, jak się odmienia przez przypadki nazwę miejscowości Starawieś.
  • Ciastkarnia, piekarnia
    9.01.2018
    Dostarczamy towary do piekarń i ciastkarń czy raczej do piekarni i ciastkarni? W drugim przypadku pojawia się niejasność: do tej jednej piekarni, ciastkarni czy do wielu? Tutaj zapewne użyty kontekst wyjaśni tą wątpliwość.
  • Dwoje uszu
    8.01.2018
    Czasami kupuję psu ucho wieprzowe w ilości kilku sztuk. Kupując dwie sztuki i wiedząc, że pochodzą od jednej świni, poprosiłbym o dwoje lub parę uszu, albo o uszy. Zapewne te w opakowaniu, są przypadkowe, każde z innej świni. Co więc kupuję? Uszy (intuicyjnie liczba podwójna) czy ucha (liczba mnoga)? Kupuję pięcioro uszu, pięć uch, pięć sztuk uszu (uch), trzy uszy, troje uszu, trzy ucha? Analogicznie, chociaż wygląda to nieco obscenicznie: oko. Pozdrawiam
  • Troje oczu
    8.01.2018
    Szanowni Państwo,
    czy o trzech gałkach ocznych można powiedzieć trzy oczy? Czy forma troje oczu nie będzie sugerowała, że chodzi o trzy pary oczu?
  • Manica
    8.01.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałabym się dowiedzieć, jak poprawnie odmienić słowo manica, czyli zbroję ochraniającą przedramię gladiatora w starożytności. W książkach spotkałam się z odmiana przez k (dopełniacz: maniki) jak i przez c (dopełniacz: manice). Choć osobiście wydaje mi się, że poprawna powinna być tylko: manicy.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelniczka
  • Reagent
    8.01.2018
    Chodzi mi o słowo reagent (substancja biorąca udział w reakcji chemicznej). Większość słowników podaje, że w dopełniaczu powinno ono brzmieć reagenta.
    A zatem powinniśmy pisać zbiornik reagenta.
    Gdyby reagent był człowiekiem posiadającym zbiornik, wszystko byłoby jasne (w końcu piszemy i mówimy zamek regenta, pistolet agenta lub fotel prezesa. Ale nie przyjdzie nam na myśl pisać lub mówić zbiornik tlena, zasobnik azota itp.
    A zatem, czy zbiornik reagentu nie brzmi lepiej?
  • Puchała
    21.12.2017
    Zwracam się z prośbą, ponieważ nie wiem jak odmienia się nazwisko Puchała.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Sara
  • Wygwizdów czy wygwizdowo?
    20.12.2017
    Szanowni Państwo,
    w słowniku W. Doroszewskiego widnieje słowo wygwizdów. W moim domu rodzinnym ten termin używany jest zaś od pokoleń w rodzaju nijakim jako wygwizdowie: na wygwizdowiu (jak pustkowie). Znaczenia obu słów są odmienne: wygwizdów to raczej konkretna lokalizacja (na którą się utyskuje), wygwizdowie to typ przestrzeni o określonych właściwościach. Wszak patagońska pampa to wygwizdowie nie wygwizdów. Czy nie należy uznać, że obie formy są poprawne i dopuszczalne?

    Z poważaniem
  • Rozbłysnąć
    12.12.2017
    Rozbłysło, a może rozbłysnęło miasto na święta? Jak napisać, żeby było poprawnie?
  • Lubić
    20.11.2017
    Usłyszałam ostatnio, jak Prezydent Polski użył sformułowania oni lubieli. Od razu poprawiłam Go w swojej głowie na lubili. Słuchałam już niejednej wypowiedzi Pana Prezydenta i uważam, że posługuje się piękną polszczyzną, w związku z czym uznałam, że prawdopodobnie jest to prawidłowo użyty czasownik , a ja mam jakieś braki.

    Będę wdzięczna za rozwianie moich wątpliwości.
    Mariola Wójciak
  • Pomóż – co to za forma?
    16.11.2017
    Szanowna Pani Profesor,
    ostatnio zauważyłem, że coraz więcej ludzi używa formy czy mogę ci/pani/panu pomóż zamiast czy mogę ci/pani/panu pomóc. Zdarza się to nawet w sklepach, gdzie mówią tak ekspedientki. Czy to poprawna forma?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Nie da się
    13.11.2017
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne jest sformułowanie w czasie przyszłym nie będzie się dało (w znaczeniu, że coś nie będzie możliwe do wykonania), czy też powinno się używać zawsze (i w odniesieniu teraźniejszości, i przyszłości) formy nie da się?

    Pozdrawiam
    Adam Konarski

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego