etymologia

 
Jeśli nie wiesz, z jakiego języka pochodzi dane słowo, jakie było jego pierwotne znaczenie, czy lub jak zmieniło się jego znaczenie w naszym języku, dlaczego ma taką postać - tu dowiesz się wszystkiego o słowach, które pochodzą z innych języków, a zadomowiły się w polszczyźnie.
  • Węgier i Węgry
    23.02.2004
    Uprzejmie proszę o podanie etymologii słów Węgier, Węgry.
    Serdecznie pozdrawiam.
    Krzysztof Cybura
  • na anioł Pański
    20.02.2004
    Skąd wzięły się formy typu Na anioł Pański, na miły Bóg? Dlaczego nie respektuje się w tych wyrażeniach deklinacji, a więc na anioła pańskiego, na miłego Boga, chociaż – o dziwo – istnieje używana powszechnie forma na Boga miłego?
  • pas
    15.01.2004
    Witam! Proszę o wyjaśnienie, jaka jest etymologia słowa pas (zdrobnienie: pasek – jak od spodni).
    Dziękuję,
    Ryszard
  • parrycyda
    12.01.2004
    Nie znalazłem nigdzie informacji o etymologii słowa parrycyda. Słowo to znalazłem tylko u Sienkiewicza (Potop, Ogniem i mieczem). Bardzo proszę o pomoc.
    Z poważaniem
    Marian Ciećko
  • szkop
    2.01.2004
    Nie znalazłem nigdzie informacji o etymologii słowa szkop (pogardliwie o Niemcach, w szczególności o żołnierzach Wehrmachtu). Nazwa ta często wytępuje u Wiecha (np. Café „Pod Minogą”), ale także w Zakazanych piosenkach („po dychu od chłopa na trumnę dla szkopa”). Czy szkop i skop mają wspólne pochodzenie?
  • antydatować i pederasta
    2.01.2004
    1. Skąd słowo antydatować? Dlaczego w istocie zrezygnowano z dobrze umotywowanej formy antedatować (bo ante datum), opatrując ją w słownikach kwalifikatorem przestarzały?
    2. Skąd pederasta w znaczeniu 'homoseksualista'? Z budowy wyrazu wynikałoby, że mógłby to być jedynie synonim pedofila.
  • obrzympała
    17.12.2003
    Dzień dobry!
    Chciałbym się od Państwa dowiedzieć czegoś o etymologii wyrazu obrzympał (może obrzympała?). Spotkałem się z nim w filmie Wniebowzięci z niezapomnianym duetem Himilsbach-Maklakiewicz. Było to w dialogu dwóch dorożkarzy, z których jeden zadaje pytanie: „Na kogo czekasz?” , drugi zaś odpowiada: „Na takich dwóch obrzympałów”.
    Za wszelkie informacje na ten temat z góry serdecznie dziękuję.
    Kamil Jaśkiewicz
  • włoszczyzna
    16.10.2003
    Witam,
    skąd wzięła się nazwa włoszczyzna? Czy to dzięki Królowej Bonie, która przywiozła z Włoch te warzywa? A może, jak utrzymuje moja Teściowa, chodzi tu o kapustę włoską, dodawaną w niektórych regionach kraju do włoszczyzny?
    Pozdrawiam serdecznie,
    Anna
  • zelżywość
    6.10.2003
    Dzień dobry,
    w litanii do Najświetszego Serca Pana Jezusa jest zawołanie: „Serce Jezusa, zelżywoscią napełnione”. Co oznacza rzeczownik zelżywość? Nie znalazłam w słowniku, więc chyba dzisiaj nie jest używany, ale co kiedyś oznaczał i jakie jest pochodzenie tego słowa? Dla mnie brzmi negatywnie, ale przecież musi mieć znaczenie pozytywne. Dziekuję.
    Iwona
  • prącie
    30.09.2003
    Witam.
    Interesuje mnie etymologia słowa prącie. Czy moglibyście mi pomóc?
    Dziękuję.
  • czeski błąd
    30.09.2003
    Skąd powstała nazwa czeskiego błędu na oznaczenie tzw. literówek w piśmie?
    Pozdrawiam i dziękuję za wyjaśnienie.
  • instruktaż i instruktarz
    30.09.2003
    To znowu ja! Dziś chciałabym zapytać o słowo instruktaż. Czy pisze się je właśnie przez ż i dlaczego? Może chodzi o francuskie pochodzenie słowa?
    Bardzo dziękuję.
    Joanna Baumgart
  • piorun sycylijski
    26.09.2003
    Skąd pochodzi wyrażenie piorun sycylijski i od jak dawna funkjonuje w języku polskim? Czy występowało w literaturze?
    Alina Żołnierkiewicz
  • pijany jak bela
    9.07.2003
    Panie Profesorze!
    Czy prawdą jest, że powiedzenie pijany jak bela pochodzi od imienia węgierskiego króla Beli, który lubił intensywnie biesiadować z polskimi „bratankami”? Tak przynajmniej sugerował niedawno felieton w gazecie Metropol.
    Pozostaję z szacunkiem – L.B.
  • żyć na kartę rowerową
    18.06.2003
    Czy znana jest etymologia związku frazeologicznego żyć na kartę rowerową? Pozdrawiam!
  • parówka
    11.06.2003
    Interesuje mnie pochodzenie słowa parówka jako 'kiełbaska'.
    Dziękuję z góry,
    Gajewski
  • szlak czy szlag?
    9.06.2003
    Jak i dlaczego się mówi: szlak ma trafić czy szlag ma trafić?
    Pozdrawiam.
  • inbus, a nie imbus
    5.06.2003
    Mam bardziej odpowiedź niż pytanie, ale myślę, że tą drogą też dojdzie. A więc w dziale etymologia padło pytanie o słowo imbus lub klucz imbusowy. Niestety słowo to jest często przez laików technicznych przekręcane, poprawnie brzmi inbus. Jest to sztucznie utworzone słowo z nazwy firmy która wynalazła tego typu śruby i klucze. Niemieckie Innensechskantschluessel oznacza 'klucz wewnętrzny sześciokątny'. Innen znaczy 'wewnątrz', a firma nazywa się Bauer und Schaurte. Weźmy teraz IN (od początku nazwy klucza) i BuS (z inicjałów firmy) i wyjdzie nam INBUS.
    Słowo inbus jest znakiem towarowym zastrzeżonym firmy Bauer und Schaurte.
    Pozdrawiam
  • kiedyś nawidzieć, teraz nienawidzić
    30.05.2003
    Witam!
    Chciałabym się dowiedzieć, co się stało ze słowem nawidzić? Istnieje słowo nienawidzić, więc logiczne byłoby, gdyby było także słowo nawidzić.
    Pozdrawiam :)
  • prysznic
    26.05.2003
    Dzień dobry,
    bardzo mnie nurtuje pytanie, skąd w języku polskim wzięło się słowo prysznic. Nie ma takiego słowa, oznaczającego to urządzenie w żadnym innym języku. Czy może wzięło się ono od nazwiska osoby, która sprowadziła prysznice do Polski?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego